พระไตรปิฏก

[๗๔๔] คนมีกำลัง เมื่อจะถากไม้ย่อมใช้ลิ่มตอกลิ่ม ฉันใด

ภิกษุผู้ฉลาดก็ฉันนั้น ย่อมใช้อินทรีย์นั่นแหละขจัดอินทรีย์

[๗๔๕] นรชนใดอบรมศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ และปัญญา

ใช้อินทรีย์ ๕ ฝึกอินทรีย์ ๕ เป็นพราหมณ์

ไม่มีทุกข์ ถึงอนุปาทิเสสนิพพาน

[๗๔๖] นรชนนั้นมีความรู้ ตั้งอยู่ในธรรม

ทำตามอนุสาสนีที่เป็นคำสอนของพระพุทธเจ้าทุกประการ

ย่อมประสบสุข





(พระเตลกานิเถระได้กล่าวภาษิตเหล่านี้ว่า)

{๓๘๗} [๗๔๗] เราได้มีความเพียร ค้นคิดธรรมอยู่นานหนอ

เมื่อสอบถามสมณพราหมณ์ ก็ยังไม่ได้ความกระจ่างใจ

[๗๔๘] ในโลกนี้ ใครเล่า เป็นผู้ถึงฝั่ง

ใครเป็นผู้บรรลุธรรมที่หยั่งลงสู่อมตะ

เราจะปฏิบัติตามธรรมของใครซึ่งจะเป็นเหตุให้รู้แจ้งปรมัตถธรรมได้

[๗๔๙] เรามีความคดคือกิเลสอยู่ภายใน เหมือนปลากินเบ็ด

ทั้งถูกผูกด้วยบ่วงคือกิเลส เหมือนท้าวเวปจิตติอสูรถูกผูกด้วยบ่วง

ของท้าวสักกะจอมเทพ

[๗๕๐] เรากระชากบ่วงคือกิเลสนั้นไม่หลุด

จึงไม่พ้นไปจากความเศร้าโศกและความร่ำไรรำพันนั้น

ใครในโลกนี้จะช่วยแก้เครื่องผูกคือกิเลส

ประกาศทางตรัสรู้ให้เราได้