พระไตรปิฏก

(อำมาตย์แก้วโพธิสัตว์กล่าวกับตัวคชกุมภะว่า)

{๖๗๘} [๑๗๗] เจ้าตัวโยกเยก ๑ เจ้ามีความเชื่องช้าอย่างนี้

คราวเมื่อไฟป่าไหม้ป่า เจ้าจะทำอย่างไร

(ตัวคชกุมภะได้ฟังดังนั้น จึงตอบว่า)

{๖๗๙} [๑๗๘] โพรงไม้และรอยแตกระแหงของแผ่นดินมีอยู่เป็นจำนวนมาก

ถ้าพวกข้าพเจ้าหนีเข้าไปไม่ทัน พวกข้าพเจ้าก็ตาย

(อำมาตย์โพธิสัตว์ได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า)

{๖๘๐} [๑๗๙] ผู้ใดในคราวที่ควรทำช้า ๆ กลับทำงานอย่างเร็วพลัน

ในคราวที่ควรทำอย่างรีบด่วน กลับทำอย่างเชื่องช้า

ผู้นั้นย่อมหักราญประโยชน์ของตนเอง

เหมือนคนแข็งแรงเหยียบใบตาลแห้ง

{๖๘๑} [๑๘๐] ผู้ใดในคราวที่ควรทำช้า ๆ ก็ค่อย ๆ ทำงานอย่างช้า ๆ

ในคราวที่ควรทำรีบด่วน ก็รีบทำอย่างเร็วพลัน

ประโยชน์ของผู้นั้นก็บริบูรณ์

เหมือนดวงจันทร์กำจัดความมืด ยังราตรีให้สว่างอยู่







(นารทอำมาตย์กล่าวกับเกสวดาบสว่า)

๑ เป็นสัตว์ชนิดหนึ่ง รูปร่างคล้ายกระพองช้าง เมื่อจะเดินต้องโยกตัวก่อน หรือโยกตัวอยู่บ่อย ๆ จึงเรียก ตัวโยกเยก (ขุ.ชา.อ. ๔/๑๗๗/๓๕๑)