พระไตรปิฏก

{๗๗๗} [๘๔] นักปราชญ์ควรผูกความเป็นเพื่อนมิตรไมตรีกับคนผู้ที่ตนรู้ว่า

มีชาติตระกูล มีความอิ่มในครรภ์ ๑ ไม่ตระหนี่







(พระศาสดาทรงนำอดีตนิทานมาแล้วตรัสว่า)

{๗๗๘} [๘๕] ยักษ์คุมพิยะ เมื่อแสวงหาเหยื่อได้วางยาพิษ

อันมีสี รส และกลิ่นเหมือนน้ำผึ้งไว้ในป่า

{๗๗๙} [๘๖] เหล่าชนผู้เข้าใจว่า เป็นน้ำผึ้ง ได้ลิ้มยาพิษเข้าไป

ยาพิษนั้นออกฤทธิ์แรงกล้าแก่พวกเขา

พวกเขาจึงถึงความตายเพราะยาพิษนั้น

{๗๘๐} [๘๗] ส่วนเหล่าชนที่พิจารณาเห็นว่า นั่นคือยาพิษ

แล้วงดเว้นเสียก็อยู่เป็นสุข ปราศจากทุกข์

ขณะที่พวกอื่นทุรนทุราย ถูกยาพิษเผาผลาญ

{๗๘๑} [๘๘] กามทั้งหลายที่ฝังอยู่ในหมู่มนุษย์

บัณฑิตพึงทราบอย่างนี้ว่า เป็นพิษ

กามนั้นเป็นทั้งเหยื่อเป็นทั้งเครื่องผูก

ถ้ำที่อาศัยคือร่างกายตกอยู่ในอำนาจของมัจจุราช

{๗๘๒} [๘๙] บัณฑิตทั้งหลายผู้กระสับกระส่ายย่อมงดเว้น

กามทั้งหลายอันเป็นเครื่องบำเรอกิเลสเหล่านี้ได้ทุกเมื่ออย่างนี้

ย่อมล่วงพ้นเครื่องข้องในโลกได้



๑ มีความอิ่มในครรภ์ หมายถึงบุคคลผู้อิ่มด้วยโภชนะรสดีในครรภ์แห่งมารดาก็ตาม (อยู่ในครรภ์ก็ได้รับ การบำรุงดี) หรือในห้องนอนที่ประดับตกแต่งไว้แล้วก็ตาม (คลอดแล้วก็ได้รับการบำรุงดี) เป็นคนไม่กำพร้า ด้วยหวังใช้สอยโภคสมบัติ ควรผูกมิตรกับคนเช่นนี้ (ขุ.ชา.อ. ๔/๘๔/๔๑๘)