พระไตรปิฏก

{๑๐๕๒} [๘๕] ข้าพระองค์ได้พุ่งตัวซึ่งมีเถาวัลย์ผูกติดที่ ๒ เท้าหลังอย่างมั่นคง

ไปจากต้นไม้นั้นประมาณชั่วร้อยคันธนูที่ปลดสายแล้ว

{๑๐๕๓} [๘๖] ข้าพระองค์นั้นพุ่งออกไปตามลมเข้าหาต้นมะม่วงนี้

ดุจเมฆถูกลมพัดขาด เมื่อไปไม่ถึง

จึงใช้เท้าหน้าทั้ง ๒ จับกิ่งมะม่วงกลางอากาศนั้น

{๑๐๕๔} [๘๗] ข้าพเจ้านั้น ถูกกิ่งไม้และเถาวัลย์ขึงอยู่เหมือนสายพิณ

พวกลิงใช้เท้าเหยียบข้ามไปโดยสวัสดี

{๑๐๕๕} [๘๘] การผูกด้วยเถาวัลย์นั้นไม่ทำให้ข้าพเจ้าเดือดร้อน

ถึงตายก็ไม่เดือดร้อน ขอข้าพเจ้าได้นำความสุข

มาให้แก่ฝูงลิงที่ข้าพเจ้าปกครองอยู่(เท่านั้น)

{๑๐๕๖} [๘๙] ขอเดชะพระราชาผู้ปราบข้าศึก

นี้เป็นอุปมาสำหรับพระองค์

ขอพระองค์ทรงสดับข้ออุปมานั้นเถิด

ก็พระราชามหากษัตริย์ผู้ทรงทราบชัด

ควรจะแสวงหาความสุขมาให้แก่ชนทั้งปวง

คือ ทั้งชาวแคว้น พาหนะ พลนิกาย และชาวบ้าน







(พระปัจเจกพุทธเจ้า ๔ องค์กล่าวกับพระโพธิสัตว์องค์ละคาถาว่า)

{๑๐๕๗} [๙๐] อาตมาได้เห็นต้นมะม่วงกลางป่า เขียวชะอุ่ม

งอกงาม ผลิดอกออกผลสะพรั่ง

อาตมาได้เห็นมะม่วงต้นนั้นถูกทำลาย เพราะผลเป็นเหตุ

ครั้นเห็นเช่นนั้นจึงเที่ยวภิกขาจาร (ออกบวช)