พระไตรปิฏก

{๑๑๔๔} [๒๕] อนึ่ง ผู้ใดไม่รู้เท่าทันเหตุที่เกิดขึ้นโดยฉับพลัน

ผู้นั้นเป็นคนมีปัญญาน้อย

ย่อมถูกฆ่าเหมือนโจรที่ถูกฆ่าทิ้งที่ซอกเขา

{๑๑๔๕} [๒๖] ส่วนผู้ใดรู้เท่าทันเหตุที่เกิดขึ้นโดยฉับพลัน

ผู้นั้นย่อมพ้นจากความคับขันอันเกิดจากศัตรู

เหมือนนางสุลสาพ้นจากโจรสัตตุกะ







(พระราชาตรัสกับอำมาตย์ว่า)

{๑๑๔๖} [๒๗] ผู้เป็นใหญ่รู้ตัวว่าเรากำลังโกรธจัดก็อย่าเพิ่งลงโทษ

เพราะผู้ลงโทษอันไม่เหมาะสมแก่ตนโดยขาดเหตุผลแล้ว

จะพึงก่อทุกข์ให้เกิดขึ้นแก่บุคคลอื่นอย่างมากมาย

{๑๑๔๗} [๒๘] เมื่อใดผู้เป็นใหญ่รู้สึกว่าตนมีจิตผ่องใส

พึงพิจารณาคดีที่คนอื่นทำผิด

เมื่อพิจารณาด้วยตนเองว่า คดีเป็นอย่างนี้ ๆ

เมื่อนั้นพึงลงโทษตามความเหมาะสมแก่เขา

{๑๑๔๘} [๒๙] ส่วนผู้ใดไม่ลำเอียง พิจารณาความเหมาะสมและไม่เหมาะสม

ผู้นั้นชื่อว่าไม่เบียดเบียนผู้อื่นและตนเอง

ผู้เป็นใหญ่คนใดในโลกนี้ลงโทษตามสมควร

ผู้นั้นย่อมมีคุณงามความดีคุ้มครอง ไม่เสื่อมจากสิริ

{๑๑๔๙} [๓๐] กษัตริย์เหล่าใดทรงลำเอียง ไม่ทรงพิจารณาก่อนกระทำ

ทรงรีบลงพระอาชญา

กษัตริย์เหล่านั้นมีโทษอันน่าติเตียน

สวรรคตพ้นจากโลกนี้ไปแล้วย่อมไปสู่ทุคติ