พระไตรปิฏก

(พระราชาทรงสรรเสริญพระโพธิสัตว์ว่า)

{๑๖๔๘} [๔๘] มาณพคนนี้เป็นผู้เจริญหนอ

เป็นนักปราชญ์ รู้แจ้งโลกทั้งปวง

เป็นบัณฑิต กำหนดรู้ตัณหาอันให้เกิดทุกข์ได้







(พระศาสดาตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า)

{๑๖๔๙} [๔๙] ได้ยินมาว่า พระเจ้าชนสันธะตรัสไว้อย่างนี้ว่า

เหตุ ๑๐ ประการที่บุคคลไม่ได้ทำไว้ก่อน

เขาย่อมเดือดร้อนในภายหลัง

{๑๖๕๐} [๕๐] บุคคลไม่ได้ทรัพย์ซึ่งตนมิได้สะสมไว้ย่อมเดือดร้อน

เขาย่อมเดือดร้อนในภายหลังอย่างนี้ว่า

เรามิได้แสวงหาทรัพย์ไว้ก่อน

{๑๖๕๑} [๕๑] บุคคลย่อมเดือดร้อนในภายหลังอย่างนี้ว่า

เพราะเราไม่ได้ศึกษาศิลปะที่มีอยู่ก่อน ซึ่งอาจจะศึกษาได้

คนที่ไม่มีศิลปะก็หากินลำบาก

{๑๖๕๒} [๕๒] บุคคลย่อมเดือดร้อนในภายหลังอย่างนี้ว่า

เมื่อก่อนเราเป็นคนโกง เป็นคนชอบส่อเสียด

ปลิ้นปล้อน ดุร้าย และหยาบคาย

{๑๖๕๓} [๕๓] บุคคลย่อมเดือดร้อนในภายหลังอย่างนี้ว่า

เมื่อก่อนเราเป็นคนชอบฆ่าสัตว์ โหดร้าย ป่าเถื่อน

ไม่ยอมนอบน้อมต่อคนทั้งหลาย

{๑๖๕๔} [๕๔] บุคคลย่อมเดือดร้อนในภายหลังอย่างนี้ว่า

เมื่อหญิงทั้งหลายที่ไม่มีคู่ครองมีอยู่เป็นจำนวนมาก

เราก็ชอบเป็นชู้กับเมียคนอื่น