พระไตรปิฏก

{๓๑๒} ท่านผู้เจริญทั้งหลาย ได้ยินว่า ครั้งนั้น นารทเทวพราหมณ์รู้แจ้งชัดซึ่งคาถา ทั้งเบื้องต้น ท่ามกลาง และที่สุดของอานนท์พญาแร้ง จึงได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ในเวลานั้นว่า

[๓๔๐] นี่แน่ะ พญานก ท่านจงฟังคำของข้าพเจ้า

ผู้จะกล่าวถึงสิ่ง ๔ อย่าง ที่ไม่รู้จักเต็มเหล่านี้ คือ

๑. ทะเล ๒. พราหมณ์

๓. พระราชา ๔. หญิง

[๓๔๑] แม่น้ำสายใดสายหนึ่งซึ่งอาศัยแผ่นดิน

ย่อมไหลไปสู่สาคร

แม่น้ำเหล่านั้นก็ทำสมุทรให้เต็มไม่ได้

เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่าไม่เต็ม เพราะยังพร่องอยู่

[๓๔๒] ส่วนพราหมณ์สาธยายพระเวท

มีประวัติศาสตร์เป็นที่ ๕ ได้แล้ว

ก็ยังปรารถนาการศึกษาแม้ให้ยิ่งขึ้นไป

เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่าไม่เต็ม เพราะยังพร่องอยู่

[๓๔๓] ส่วนพระราชาเล่าทรงชนะแล้ว

ครอบครองแผ่นดินทั้งหมดพร้อมทั้งสมุทร

และภูเขาอันสั่งสมรัตนะไว้หาที่สุดมิได้

ก็ยังทรงปรารถนาสมุทรฝั่งโน้น

เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่าไม่เต็ม เพราะยังพร่องอยู่

[๓๔๔] แต่หญิงถึงแม้จะพึงมีสามีคนละ ๘ คน

ซึ่งเป็นคนแกล้วกล้ามีพลัง

สามารถนำรสแห่งความใคร่ทั้งปวงมาให้ได้

เธอก็ยังคงทำความพอใจในชายคนที่ ๙

เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่าไม่เต็ม เพราะยังพร่องอยู่