Tipitaka>

พระไตรปิฎก

ฉบับมหาจุฬาราชวิทยาลัย เล่มที่ 31 หน้าที่ 319

<< | หน้าที่ 319 | >>
คำว่า ความประพฤติในอายตนะ ได้แก่ ความประพฤติในอายตนะภายในและ อายตนะภายนอกอย่างละ ๖

คำว่า ความประพฤติในสติ ได้แก่ ความประพฤติในสติปัฏฐาน ๔

คำว่า ความประพฤติในสมาธิ ได้แก่ ความประพฤติในฌาน ๔

คำว่า ความประพฤติในญาณ ได้แก่ ความประพฤติในอริยสัจ ๔

คำว่า ความประพฤติในมรรค ได้แก่ ความประพฤติในอริยมรรค ๔

คำว่า ความประพฤติในผล ได้แก่ ความประพฤติในสามัญญผล ๔

คำว่า ความประพฤติเพื่อประโยชน์แก่โลก ได้แก่ ความประพฤติในพระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ความประพฤติในพระปัจเจกพุทธเจ้าบางส่วน ความประพฤติในพระสาวกบางส่วน ความประพฤติในอิริยาบถมีแก่ผู้ตั้งตนไว้ชอบ ความประพฤติในอายตนะมีแก่ผู้สำรวมอินทรีย์ ความประพฤติในสติมีแก่ผู้ที่อยู่ด้วย ความไม่ประมาท ความประพฤติในสมาธิมีแก่ผู้ขวนขวายในอธิจิต ความประพฤติ ในญาณมีแก่ผู้บรรลุปัญญาเครื่องตรัสรู้ ความประพฤติในมรรคมีแก่ผู้ปฏิบัติชอบ ความประพฤติในผลมีแก่ผู้ได้บรรลุผล และความประพฤติเพื่อประโยชน์แก่โลกมีแก่ พระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้าบางส่วน พระสาวก บางส่วน เหล่านี้ ชื่อว่าความประพฤติ ๘ อย่าง

อีกนัยหนึ่ง ความประพฤติ ๘ อย่าง คือ

๑. เมื่อน้อมใจเชื่อ ชื่อว่าย่อมประพฤติด้วยศรัทธา

๒. เมื่อประคองใจ ชื่อว่าย่อมประพฤติด้วยวิริยะ

๓. เมื่อตั้งจิตมั่น ชื่อว่าย่อมประพฤติด้วยสติ

๔. เมื่อทำความไม่ฟุ้งซ่าน ชื่อว่าย่อมประพฤติด้วยสมาธิ

๕. เมื่อรู้ชัด ชื่อว่าย่อมประพฤติด้วยปัญญา

๖. เมื่อรู้แจ้ง ชื่อว่าย่อมประพฤติด้วยวิญญาณ

๑ วิญญาณ ในที่นี้หมายถึงอาวัชชนวิญญาณ (ขุ.ป.อ. ๒/๑๙๗/๑๖๓)

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka