พระไตรปิฏก

[๒๐๑] ฉลาดในนิรุตติ๑ แกล้วกล้าในคัมภีร์นิฆัณฑุศาสตร์

เข้าใจตัวบท รู้แจ่มแจ้งในคัมภีร์เกฏุภะ๒

ฉลาดในฉันท์และกาพย์กลอน

[๒๐๒] เมื่อเที่ยวเดินพักผ่อน ได้ไปถึงพระวิหารหังสาราม

ข้าพเจ้าได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้ล้ำเลิศประเสริฐที่สุด

มีมหาชนห้อมล้อม

[๒๐๓] ข้าพเจ้ามีความคิดเป็นข้าศึก

เข้าไปใกล้พระองค์ผู้ปราศจากธุลีคือกิเลส

ซึ่งกำลังทรงแสดงธรรม

ได้ฟังพระดำรัสซึ่งปราศจากมลทินของพระองค์

[๒๐๔] ข้าพเจ้าไม่เห็นพระดำรัสที่กระทบ

ที่กล่าวซ้ำ ๆ กัน ที่ผิดไวยากรณ์

หรือที่ไร้ประโยชน์ของพระมุนีพระองค์นั้นเลย

เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงบวช

[๒๐๕] โดยเวลาไม่นานนัก ข้าพเจ้าก็เป็นผู้แกล้วกล้าในธรรมทุกอย่าง

ได้รับยกย่องให้เป็นคณบดี ในพระพุทธพจน์ที่ละเอียดอ่อน

[๒๐๖] ครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้ประพันธ์คาถา ๔ คาถา

ซึ่งมีพยัญชนะสละสลวยชมเชยพระพุทธเจ้า

ผู้ทรงเป็นผู้เลิศในโลกทั้ง ๓ แล้วแสดงทุก ๆ วันว่า

[๒๐๗] พระพุทธเจ้าเป็นผู้ปราศจากความยินดี

มีความเพียรมาก ทรงอยู่ในสังสารวัฏที่มีภัย

ไม่เสด็จดับขันธปรินิพพาน

ก็เพราะทรงประกอบด้วยพระกรุณา(ในหมู่สัตว์)

ฉะนั้น พระมุนีจึงชื่อว่าทรงประกอบด้วยพระกรุณา

๑ ที.สี.อ. ๒๕๖/๒๒๒ และดู Dawson, John. A classieal Dictionary of Hindu Mythology (London Lroutledge and kegan Paul, 1957) P. 222
๒ ที.สี.อ. ๒๕๖/๒๒๒ และดู Dawson, John. A classieal Dictionary of Hindu Mythology (London Lroutledge and kegan Paul, 1957) P. 222