พระไตรปิฎก

{๖๑} พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า

นรชนผู้มีปัญญา เห็นภัยในสังสารวัฏ

ดำรงอยู่ในศีลแล้ว เจริญจิตและปัญญา ๑

มีความเพียร มีปัญญาเครื่องบริหาร

นั้นพึงแก้ความยุ่งนี้ได้

บุคคลเหล่าใดกำจัดราคะ โทสะ และอวิชชาได้แล้ว

บุคคลเหล่านั้นสิ้นอาสวะแล้ว เป็นพระอรหันต์

พวกเขาแก้ความยุ่งได้แล้ว

นาม ๒ ก็ดี รูปก็ดี ปฏิฆสัญญาก็ดี

รูปสัญญาก็ดี ๓ ดับไม่เหลือในที่ใด

ความยุ่งนั้นก็ย่อมขาดหายไปในที่นั้น ๔







{๖๒} [๒๔] เทวดากราบทูลว่า

บุคคลห้ามใจจากอารมณ์ใด ๆ ได้

ทุกข์เพราะอารมณ์นั้น ๆ ย่อมไม่มาถึงเขา

เขาห้ามใจจากอารมณ์ทั้งปวงได้

ย่อมพ้นจากทุกข์ เพราะอารมณ์ทั้งปวง

๑ เจริญจิตและปัญญา หมายถึงเจริญสมาธิและวิปัสสนา (สํ.ส.อ. ๑/๒๓/๔๙)
๒ นาม หมายถึงอรูปขันธ์ ๔ (คือ เวทนา สัญญา สังขารและวิญญาณ) (สํ.ส.อ. ๑/๒๓/๕๐)
๓ ปฏิฆสัญญา หมายถึงกามภพ รูปสัญญา หมายถึงรูปภพ (สํ.ส.อ. ๑/๒๓/๕๐
๔ ดูเทียบคาถาข้อ ๑๙๒ หน้า ๒๗๒-๒๗๓ ในเล่มนี้