ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
ตโต ปฏิสนฺธิมฺหิ วฏฺฏเต จิตฺตสนฺตติ
ปุริมํ วิชุชติ จิตฺตํ ปจฺฉิมํ ชายติ ตโต.
เตสํ อนนฺตรกา นตฺถิ วิจิ เตสํ น วิชฺชติ
น จิโต คจฺฉติ กิญฺจิ ปฏิสนฺธึ จ ชายติ.
แปลความว่า
จักขุวิญญาณมาในลำดับของมโนธาตุและมิได้มาอีกทั้งมิได้เกิดในลำดับ (แห่งมโนธาตุ) หามิได้ฉันใด ความสืบเนื่องของจิตเป็นไปใน (ลำดับของ) ปฏิสนธิ ฉันนั้นเช่นกัน จิตดวงก่อนแตกดับไป จิตดวงหลังจักเกิด (ต่อ) จากนั้น ไม่มีระหว่างคั่นของจิต ๒ ดวงนั้น จิต ๒ ดวงนั้นมิใช่ช่องว่าง หามิได้ ทั้งจิตไร ๆ ก็มิได้ (จุติ) ไปจากจิตดวงนี้ และปฏิสนธิ (จิต) ก็เกิดขึ้น ดังนี้
[๒๙๑] ปัจจยปริคคหญาณ (ญาณกำหนดรู้ปัจจัย) ของนามและรูป ของพระภิกษุผู้รู้แล้วซึ่งธรรมทุกอย่างโดยทางจุติและปฏิสนธิด้วยประการดังกล่าวมานี้ เป็นญาณถึงความมีกำลังโดยอาการทั้งปวง พระภิกษุนั้นก็ละความสงสัย ๑๖ อย่างได้ดียิ่ง และมิใช่ละได้แต่ความสงสัย ๑๖ อย่างนั้นเท่านั้น ถึงความสงสัย ๘ อย่างซึ่งเป็นไปโดยนัยเป็นต้นว่า “สงสัยในพระบรมศาสดา” ดังนี้ เธอก็ละได้ด้วยเหมือนกัน ทิฏฐิ ๖๒ ประการกีระงับไปด้วย
ญาณข้ามพ้นความสงสัยในกาลทั้ง ๓ (อดีต อนาคต ปัจจุบัน) ด้วยการกำหนดรู้ปัจจัยของนามและรูปโดยนัยต่าง ๆ ดังกล่าวมานี้ พึงทราบว่าเป็น “กังขาวิตรณวิสุทธิ” คำว่า “ธัมมฐิติญาณ - ญาณกำหนดรู้ความตั้งอยู่ด้วยธรรมเป็นปัจจัย” ก็ดี