ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
สำหรับ ปัตตปิณฑิกภิกษุชั้นกลาง นั้น จะใช้มือข้างหนึ่งบิแล้วฉันก็สมควร ปัตตปิณฑิกภิกษุนี้ชื่อว่า หัตถโยคี คือผู้ใช้มือ.
ส่วน ปัตตปิณฑิกภิกษุชั้นต่ำ เป็นผู้ชื่อว่า ปัตตโยคี คือผู้ใช้บาตร ด้วยคิดว่า ของเคี้ยวของฉันสิ่งใดสามารถที่จะบรรจุเข้าไปในบาตรของท่านได้ จะบิของเคี้ยวของฉันนั้นด้วยมือหรือจะขบด้วยฟันแล้วฉันก็ควร. ว่าด้วยประเภทในปัตตปิณฑิกธุดงค์นี้ เพียงเท่านี้.
ธุดงค์ของภิกษุปัตตปิณฑิกทั้ง 3 ประเภทนี้ ย่อมแตก คือหายจากสภาพธุดงค์ ในขณะที่ท่านเหล่านั้นยินดีต่อภาชนะอันที่ 2 นั่นเทียว. ว่าด้วยความแตกในปัตตปิณฑิกังคธุดงค์นี้ เพียงเท่านี้.
อานิสงส์ในธุดงค์นี้มีดังนี้ คือ เป็นการบรรเทาเสียซึ่งตัณหาในรสต่าง ๆ เป็นการเสียสละซึ่งภาวะที่มีความอยากในรสในภาชนะนั้น ๆ ความเป็นผู้เห็นประโยชน์และประมาณในอาหาร ไม่มีความลำบากเพราะการรักษาเครื่องใช้เช่นถาดเป็นต้น ไม่มีความเป็นผู้ฉันลอกแลก และเป็นผู้มีความประพฤติสมควรแก่คุณมีความมักน้อยเป็นต้น.
ภิกษุผู้มีวัตรปฏิบัติอันงดงาม เลิกละความลอกแลกในภาชนะนานาชนิดเสีย มีตาทอดลงแต่ในบาตร ย่อมเป็นเสมือนขุดอยู่ซึ่งรากเหง้าแห่งตัณหาในรส.
ภิกษุผู้มีใจงดงาม รักษาไว้ซึ่งความสันโดษเสมือนดังรูปร่างของตน พึงสามารถที่จะฉันอาหารเช่นนี้ได้ ภิกษุอื่นใครเล่าที่จะพึงเป็นผู้มีบิณฑบาตในบาตรเป็นปกติ.
ว่าด้วยอานิสงส์ในปัตตปิณฑิกธุดงค์นี้ เพียงเท่านี้. พรรณนาการสมาทาน กรรมวิธี ประเภท ความแตก และอานิสงส์ในปัตตปิณฑิกธุดงค์ ยุติลงเพียงเท่านี้.