visuddhimagga>

คัมภีร์วิสุทธิมรรค

ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)

<< | หน้าที่ 1149 | >>

พึงทราบความประกอบเสมอกันแห่งพละในการออกไป ในญาณทัสสนวิสุทธินี้ ด้วยประการดังกล่าวมานี้

๔. การละธรรมทั้งหลายด้วยมรรคญาณ

[๘๒๙] คำว่า ๔. การละธรรมทั้งหลายที่พึงละด้วยญาณใด หมายความว่า ก็และในบรรดา (มรรค) ญาณทั้งหลาย ๔ เหล่านี้ ธรรมทั้งหลายใด ที่พึงละได้ด้วย (มรรค) ญาณใด ควรทราบการละธรรมทั้งหลายเหล่านั้นด้วย

ว่าด้วยการละสังโยชน์และกิเลสเป็นต้น

แน่ละ (มรรค) ญาณ (๔) เหล่านี้ ทำการประหาร (ละ) ได้ ตามโยคะ ซึ่งธรรมทั้งหลาย กล่าวคือ:-

๑. สังโยชน์ - กิเลสอันผูกสัตว์อยู่
๒. กิเลส - เครื่องเศร้าหมองใจ
๓. มิจฉัตตะ - ความเห็นผิด
๔. โลกธรรม - ธรรมครอบงำสัตวโลก
๕. มัจฉริยะ - ความตระหนี่ ความหวง
๖. วิปลาส - ความคลาดเคลื่อน
๗. คันถะ - ธรรมร้อยรัด
๘. อคติ - ความลำเอียง
๙. อาสวะ - ธรรมไหลซึมซาบ
๑๐. โอฆะ - ธรรมพัดพาไป
๑๑. โยคะ - ธรรมผูกมัดไว้
๑๒. นิวรณ์ - ธรรมอันกั้นจิต (มิให้บรรลุความดี)
๑๓. ปรามาส - ความยึดถือ
๑๔. อุปาทาน - ความยึดมั่น
๑๕. อนุสัย - กิเลสอันนอนเนื่อง
๑๖. มละ - มลทิน
๑๗. อกุศลกรรมบถ - กรรมเป็นทางไปฝ่ายอกุศล
๑๘. จิตตุปบาท - ความคิดที่เกิดขึ้น (อกุศล)

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka