ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
โทสะ, โมหะได้ เพราะเหตุนั้น บุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยเหตุเช่นนั้น ชื่อว่า บังเกิดด้วยอำนาจปฏิสนธิบาปอันกรรมนั้นเผ็ดผลให้ ย่อมเป็นคนขี้โลภ แต่อ่อนโยน ไม่มักโกรธ มีปัญญา มีปรีชาญาณแหลมคมดังเพชร
๒. อนึ่ง บุคคลใดในขณะทำกรรม โลภะ โทสะมีกำลังมาก แต่โลภะ อโทสะ มีกำลังน้อย อโมหะมีกำลังมากแต่โมหะมีกำลังน้อย บุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยเหตุเช่นนั้น ย่อมเป็นคนขี้โลภด้วย ขี้โกรธด้วย โดยนัยต้นนั่นเทียว แต่เป็นคนเจ้าปัญญา มีญาณปรีชาแหลมคมดังเพชร เหมือนพระทัตตาตถะเถระเป็นตัวอย่าง
๓. อนึ่ง บุคคลใดในขณะทำกรรม โลภะ อโทสะ โมหะมีกำลังมาก แต่โลภะ โทสะ อโมหะมีกำลังน้อย บุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยเหตุเช่นนั้น ย่อมเป็นคนขี้โลภด้วย มีปัญญาอ่อนด้วย โดยนัยต้นนั่นเทียว แต่เป็นคนอ่อนโยน ไม่ขี้โกรธเหมือนพระพากุลเถระเป็นตัวอย่าง
๔. อนึ่ง บุคคลใดในขณะทำกรรม โลภะ โทสะ โมหะ ครบทั้ง ๓ เหตุ มีกำลังมาก แต่โลภะ อโทสะ อโมหะเหตุมีกำลังน้อย บุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยเหตุเช่นนั้น ย่อมเป็นคนขี้โลภด้วย ขี้โกรธด้วย ขี้หลงด้วย โดยนัยต้นนั่นเทียว
๑. ส่วนบุคคลใดในขณะทำกรรม อโลภะ, โทสะ, โมหะมีกำลังมาก แต่โลภะ, อโทสะ, อโมหะมีกำลังน้อย บุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยเหตุเช่นนั้น ย่อมเป็นคนไม่โลภ มีกิเลสน้อย แม้จะได้ประสบกับอารมณ์อันเป็นทิพย์ ก็ไม่หวั่นไหวโดยนัยต้นนั่นเทียว แต่ว่าเป็นคนขี้โกรธ และมีปัญญาอ่อน
๒. อนึ่ง บุคคลใดในขณะทำกรรม อโลภะ อโทสะ โมหะมีกำลังมาก แต่โลภะ โทสะ อโมหะมีกำลังน้อย บุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยเหตุเช่นนั้น ย่อมเป็นคนไม่ขี้โลภ และไม่ขี้โกรธ อ่อนโยน โดยนัยต้นนั่นเทียว แต่เป็นคนมีปัญญาอ่อน
๓. อนึ่ง บุคคลใดในขณะทำกรรม อโลภะ โทสะ อโมหะมีกำลังมาก แต่โลภะ อโทสะ โมหะมีกำลังน้อย บุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยเหตุเช่นนั้น ย่อมเป็นคนไม่ขี้โลภ และมีปัญญาดี โดยนัยต้นนั่นเทียว แต่เป็นคนขี้โทสะขี้โกรธ