ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
ท่านฎีกาจารย์อธิบายว่า ธรรมทั้งหลายมีอโลภะเป็นต้น เป็นอุปการะแก่สัตว์ทั้งหลายและแก่โยคีบุคคลโดยพิเศษ เพราะเป็นเหตุทำลายโทษอย่างแน่นอน และนำมาซึ่งคุณอย่างมั่นคง ธรรมเหล่านี้เป็นปฏิปักษ์แก่กิเลสทั้งหลาย คืออโลภะเป็นปฏิปักษ์แก่ความตระหนี่ อโทสะเป็นปฏิปักษ์แก่โทสะ และอโมหะเป็นปฏิปักษ์แก่ความไม่รู้
ในสามเหตุนี้ อโลภะเป็นเหตุแห่งทาน อโทสะเป็นเหตุแห่งศีล อโมหะเป็นเหตุแห่งภาวนา ผู้โลภย่อมยึดมั่น ผู้โกรธย่อมหยาบกระด้าง ผู้หลงย่อมถือผิดเพี้ยน ส่วนผู้มีอโลภะ อโทสะ อโมหะ ย่อมวางใจได้ถูกต้องในสิ่งที่ควรละและควรเจริญ
บุคคลทรงจำโทษอันมีอยู่โดยความเป็นโทษและประพฤติเป็นไปในโทษนั้นด้วยอโลภะ ทรงจำคุณโดยความเป็นคุณและประพฤติไปในคุณนั้นด้วยอโทสะ และทรงจำสภาวะตามจริงด้วยอโมหะ เหตุดังนี้จึงควรพิจารณาว่าอัชฌาสัยสมบูรณ์มีรากฐานในธรรมเหล่านี้