ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
เมื่ออาจารย์ยังไม่ได้สำเร็จเจโตปริยญาณ ก็พึงซักถามโยคีบุคคลว่า ธรรมอะไรบ้างรบกวนมาก เมื่อพิจารณากัมมัฏฐานข้อใดแล้วเกิดความผาสุกสบาย หรือจิตน้อมไปในกัมมัฏฐานข้อไหน ครั้นทราบจริตแล้วจึงสอนกัมมัฏฐานอันเหมาะสมแก่จริยาต่อไป
อาจารย์เมื่อจะสอนกัมมัฏฐาน พึงสอนด้วย ๓ ประการ คือ สำหรับผู้เรียนประจำสำนักพึงให้สาระย่อ ๆ ต่อหน้าแล้วมอบให้ สำหรับผู้อยู่ประจำพึงสอนให้ทุกครั้งที่มาหา และสำหรับผู้จะนำไปปฏิบัติ ณ ที่อื่น พึงสอนอย่างไม่ย่อเกินไปและไม่พิสดารเกินไป
เมื่อจะสอนปฐวีกสิณเป็นประการแรก พึงสอนให้ทราบอาการสำคัญ เช่น โทษแห่งกสิณ วิธีทำดวงกสิณ วิธีภาวนาซึ่งกสิณที่ทำแล้ว นิมิต สมาธิ ธรรมเป็นที่สบายและไม่สบาย ความเป็นผู้ฉลาดในอัปปนา การทำความเพียรให้สม่ำเสมอ และวิธีแห่งอัปปนา
ผู้เรียนพึงตั้งใจฟัง จำเอานิมิตหรืออาการเหล่านั้นให้ได้ โดยผูกไว้ในใจว่าอะไรเป็นบทหลัง บทหน้า ใจความ และคำอุปมา