ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
อสุภะนั้นถูกฟันด้วย ทิ้งกระจายอยู่โดยนัยก่อนนั้นแลด้วย ฉะนั้นจึงชื่อว่า หตวิกขิตตก แปลว่า อสุภะที่ถูกฟันและทิ้งกระจายอยู่ คำว่า หตวิกขิตตกะ นี้เป็นชื่อของซากศพที่ถูกฟันด้วยศัสตราที่กองคืออวัยวะทั้งหลายโดยอาการดังกล่าวมา (ถูกฟันยับเหมือนรอยตีนกา) แล้วทิ้งกระจายอยู่โดยนัยดังกล่าวแล้ว
อสุภะที่มีโลหิตเกลื่อนกลาดเรียราดไป คือไหลออกตรงนี้บ้างตรงโน้นบ้าง ฉะนั้นจึงชื่อว่า โลหิตก แปลว่า อสุภะที่มีโลหิต คำว่า โลหิตกะ นี้เป็นชื่อของซากศพที่เปรอะเปื้อนไปด้วยโลหิตซึ่งไหลออกอยู่
หนอนทั้งหลายเรียกว่า ปุฬุวา หนอนทั้งหลายเกลื่อนกลาดอยู่ในอสุภะนั้น เหตุนั้น อสุภะนั้นจึงชื่อว่า ปุฬุวก แปลว่า อสุภะมีหนอนเกลื่อนกลาด คำว่า ปุฬุวกะ นี้เป็นชื่อของซากศพที่เต็มไปด้วยหนอน
อัฏฐิ ศัพท์ที่แปลว่ากระดูกนั่นเอง ได้รูปเป็น อัฏฐิก แปลว่า อสุภะที่เป็นกระดูก อีกอย่างหนึ่ง อสุภะที่เป็นกระดูกอย่างน่าเกลียด เพราะเป็นสิ่งที่ปฏิกูล ฉะนั้นจึงชื่อว่า อัฏฐิก แปลว่า อสุภะที่เป็นกระดูกอย่างน่าเกลียด คำว่า อัฏฐิกะ นี้เป็นชื่อของอสุภะที่เป็นกระดูกท่อนเดียวแม้ในโครงกระดูก
อนึ่ง คำทั้งหลายมีคำว่า อุทธุมาตก เป็นต้นนี้ เป็นชื่อของนิมิตทั้งหลายที่เกิดขึ้น เพราะอาศัยอุทธุมาตกอสุภะเป็นต้นเหล่านี้ก็ได้ เป็นชื่อของฌานทั้งหลายที่โยคีบุคคลได้แล้วในนิมิตทั้งหลายก็ได้