visuddhimagga>

คัมภีร์วิสุทธิมรรค

ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)

<< | หน้าที่ 338 | >>

อสุภะ ๑๐ ตามประเภทของราคจริต

เมื่อว่าโดยความแปลกกันในอสุภะนี้ นักศึกษาพึงทราบว่า ท่านแสดงประเภทอสุภะไว้โดยอาการ ๑๐ อย่าง แม้ด้วยอำนาจความต่างกันแห่งราคจริตโดยประการดังนี้ คือ

๑. อุทธุมาตกอสุภะ เป็นสัปปายะสำหรับโยคีบุคคลผู้มักมีความกำหนัดในสัณฐาน เพราะมันประกาศถึงความวิบัติของสัณฐานแห่งร่างกาย

๒. วินีลกอสุภะ เป็นสัปปายะสำหรับโยคีบุคคลผู้มักมีความกำหนัดในสีของร่างกาย เพราะมันประกาศถึงความวิบัติของผิว

๓. วิปุพพกอสุภะ เป็นสัปปายะสำหรับโยคีบุคคลผู้มักมีความกำหนัดในกลิ่นกายที่เขาปรุงแต่งขึ้นด้วยอำนาจกลิ่นดอกไม้เป็นต้น เพราะมันประกาศถึงภาวะที่เป็นของเหม็นซึ่งติดเนื่องอยู่ในกาย

๔. วิจฉิททกอสุภะ เป็นสัปปายะสำหรับโยคีบุคคลผู้มักมีความกำหนัดในความเป็นเนื้อที่ขบ (อวบ) ในร่างกาย เพราะมันประกาศถึงความเป็นโพรงข้างใน

๕. วิกขายิตกอสุภะ เป็นสัปปายะสำหรับโยคีบุคคลผู้มักมีความกำหนัดในเนื้อนูนขึ้นในตำแหน่งแห่งร่างกายเช่นถันเป็นต้น เพราะมันประกาศถึงความพินาศแห่งสมบัติคือเนื้อนูน

๖. วิกขิตตกอสุภะ เป็นสัปปายะสำหรับโยคีบุคคลผู้มักมีความกำหนัดในลีลาขององค์อวัยวะ เพราะมันประกาศถึงความกระจัดกระจายขององค์อวัยวะทั้งหลาย

๗. หตวิกขิตตกอสุภะ เป็นสัปปายะสำหรับโยคีบุคคลผู้มักมีความกำหนัดในเรือนร่างของกาย เพราะมันประกาศถึงความทำลายและความบิการของเรือนร่างของกาย

๘. โลหิตกอสุภะ เป็นสัปปายะสำหรับโยคีบุคคลผู้มักมีความกำหนัดในความงามที่เกิดขึ้นด้วยเครื่องประดับ เพราะมันประกาศถึงภาวะที่เป็นสิ่งปฏิกูลเพราะเปรอะเปื้อนด้วยโลหิต

๙. ปุฬุวกอสุภะ เป็นสัปปายะสำหรับโยคีบุคคลผู้มีความกำหนัดอันเกิดขึ้นในกายโดยหมายว่าเป็นกายของเรา เพราะมันประกาศถึงภาวะของกายเป็นสาธารณะแก่ตระกูลหนอนเป็นอันมาก

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka