visuddhimagga>

คัมภีร์วิสุทธิมรรค

ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)

<< | หน้าที่ 37 | >>

1. ในกุหนนิเทศ

พึงทราบอรรถาธิบายในกุหนนิเทศเป็นประการแรกดังนี้ คำว่า ผู้อิงอาศัยลาภสักการะและความสรรเสริญ ความว่า ผู้อิงอาศัยคือปรารถนาลาภสักการะและชื่อเสียง คำว่า ผู้มีความปรารถนาลามก คือมีความใคร่ที่จะแสดงถึงคุณอันไม่มีอยู่ คำว่า ผู้อันความปรารถนาครอบงำแล้ว คือผู้อันความปรารถนาครอบงำแล้ว คือเข้าประทุษร้ายแล้ว

ต่อแต่นี้ไป โดยเหตุที่กุหนวัตถุ 3 อย่างมีในคัมภีร์มหานิเทศ คือ กุหนวัตถุด้วยการแสร้งเสพปัจจัย กุหนวัตถุด้วยการกระซิบ และกุหนวัตถุด้วยการอาศัยอิริยาบถ พระผู้มีพระภาคจึงทรงประกาศคำมีอาทิว่า ปจฺจยปฏิเสวนสงฺขาเตน แปลว่า ด้วยกุหนวัตถุคือการแสร้งเสพปัจจัย 4 หรือการทำให้พิศวงด้วยการปฏิเสธ

กุหนวัตถุคือการแสร้งเสพปัจจัย

กุหนวัตถุคือการแสร้งเสพปัจจัยเป็นอย่างไร ในศาสนานี้ คหบดีทั้งหลายย่อมนิมนต์ภิกษุด้วยจีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัชบริขาร ภิกษุผู้มีความปรารถนาลามก มีความต้องการปัจจัยเหล่านั้นอยู่ เพราะอาศัยความอยากได้ให้ยิ่งขึ้น จึงบอกปัดจีวร บอกปัดบิณฑบาต บอกปัดเสนาสนะ และบอกปัดคิลานปัจจัยเภสัชบริขาร แล้วกล่าวถ้อยคำให้ผู้อื่นเข้าใจว่าเธอเป็นผู้มักน้อย

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka