คัมภีร์วิสุทธิมรรค

ภิกษุนั้นกล่าวทำนองว่า ประโยชน์อะไรของสมณะด้วยจีวรที่มีค่ามาก การที่สมณะพึงเก็บเอาผ้าที่เขาทิ้งแล้วจากป่าช้าบ้าง จากกองหยากเยื่อบ้าง จากร้านตลาดบ้าง มาทำผ้าสังฆาฏิครอง นั่นเป็นการสมควร ประโยชน์อะไรของสมณะกับบิณฑบาตที่มีค่ามาก การที่สมณะพึงสำเร็จการเลี้ยงชีพด้วยคำข้าวที่ทำให้เป็นก้อนซึ่งได้มาด้วยภิกขาจารวัตร นั่นเป็นการสมควร ประโยชน์อะไรของสมณะกับเสนาสนะที่มีค่ามาก การที่สมณะพึงอยู่โคนไม้ พึงอยู่ป่าช้า หรือพึงอยู่กลางแจ้ง นั่นเป็นการสมควร ประโยชน์อะไรของสมณะกับคิลานปัจจัยเภสัชบริขารอันมีค่ามาก การที่สมณะพึงทำยาด้วยน้ำมูตรเน่าหรือด้วยชิ้นส่วนแห่งผลสมอ นั่นเป็นการสมควร

อาศัยเหตุนั้น เธอจึงครองจีวรปอน ๆ ฉันบิณฑบาตเลว ๆ เสพเสนาสนะอย่างมัวหมอง และเสพคิลานปัจจัยเภสัชบริขารอย่างถูก ๆ คหบดีทั้งหลายจึงรู้จักเธอนั้นทำนองว่า สมณะนี้เป็นผู้มักน้อย สันโดษ ชอบสงัด ไม่คลุกคลี ปรารภความเพียร มีวาทะกำจัดกิเลส จึงนิมนต์เธอด้วยจีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัชบริขาร

เธอจึงสาธยายว่า กุลบุตรผู้มีศรัทธาย่อมประสบบุญเป็นอันมาก เพราะความพร้อมหน้าแห่งวัตถุ 3 ประการ คือ กุลบุตรผู้มีศรัทธาประสบบุญเป็นอันมาก เพราะความพร้อมหน้าแห่งศรัทธา 1 เพราะความพร้อมหน้าแห่งเครื่องไทยธรรม 1 และเพราะความพร้อมหน้าแห่งทักขิไณยบุคคลทั้งหลาย 1 ท่านทั้งหลายมีศรัทธานี้อยู่แล้ว เครื่องไทยธรรมก็มีอยู่ และอาตมาก็เป็นปฏิคาหก ถ้าอาตมาจักไม่รับ ท่านทั้งหลายจักเป็นผู้เสื่อมจากบุญไปเสีย เธอรับจีวรบ้าง บิณฑบาตบ้าง เสนาสนะบ้าง คิลานปัจจัยเภสัชบริขารบ้างไว้ การส่อหน้า กิริยาส่อหน้า การหลอกลวง กิริยาหลอกลวง และภาวะที่หลอกลวงเห็นปานฉะนี้ เรียกว่า กุหนวัตถุคือการแสร้งเสพปัจจัย