visuddhimagga>

คัมภีร์วิสุทธิมรรค

ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)

<< | หน้าที่ 537 | >>

คืออากาสัปปายะ เสนาสนสัปปายะ บุคคลสัปปายะ ธรรมสวนสัปปายะ เป็นสิ่งที่หาได้ง่ายดายในลังกาทวีปนั้น

กุมภีวิสาขะ จึงได้ตัดสินใจมอบกองโภคสมบัติของตนให้แก่บุตรภริยา มีทรัพย์ขอดติดชายผ้าอยู่เพียงผ้าหาปณะเดียวเท่านั้น ออกจากบ้านไปคอยเรืออยู่ที่ท่ามหาสมุทรประมาณเดือนหนึ่ง โดยที่กุมภีวิสาขะเป็นคนฉลาดในเชิงโวหาร เขาได้ซื้อสิ่งของ ณ ที่ผู้ไปขาย ณ ที่โน้น รวบรวมทรัพย์ได้ถึงพันกหาปณะภายในระหว่างเดือนหนึ่งนั้น ทั้งนี้ด้วยการค้าขายอันชอบธรรม เขาได้ไปถึงวัดมหาวิหารในลังกาทวีปโดยลำดับ ครั้นแล้วก็ได้ขอบวชทันที

เมื่อพระอุปัชฌาย์พาเขาไปยังสีมาเพื่อจะทำการบวชให้นั้น เขาได้ทำห่อทรัพย์พันกหาปณะนั้นหร่วงจากภายในเกลียวผ้าตกลงไปที่พื้น พระอุปัชฌาย์จึงถามว่า “นั่นอะไร” เขาเรียนว่า “ทรัพย์จำนวนหนึ่งพันกหาปณะขอรับผม” พระอุปัชฌาย์จึงแนะนำว่า “อุบาสกทรัพย์นี้นับแต่เวลาที่บวชแล้ว เธอไม่อาจจะใช้จ่ายได้ดังใช้จ่ายเสียเดี๋ยวนี้” วิสาขะอุบาสกจึงคิดในใจว่า “คนทั้งหลายที่มาในงานบวชของวิสาขะจงอย่าได้มีมือเปล่ากลับไปเลย” ครั้นแล้วก็แก้ห่อทรัพย์นั้นหว่านโปรยทานไปในโรงอุปโสถ แล้วจึงบรรพชาอุปสมบท

วิสาขะภิกษุนั้น เมื่อบวชได้พรรษา ๕ ก็ท่องจำมาติกาทั้งสองได้อย่างคล่องแคล่ว ปวารณาออกพรรษาแล้วได้เรียนเอากัมมัฏฐานอันเป็นที่สบาย เหมาะแก่อัธยาศัยของตน แล้วก็ไป ๆ มา ๆ หมุนเวียนผลัดเปลี่ยนกันไปอยู่วัดละ ๔ เดือน เมื่อพระวิสาขเถระเที่ยวผลัดเปลี่ยนไปอยู่ในวัดต่าง ๆ อย่างนั้น วันหนึ่งได้เห็นสถานที่ระหว่างป่าอันเป็นรมณียสถานน่ารื่นรมย์แห่งหนึ่ง จึงได้นั่งเข้าสมาบัติอยู่ ณ โคนต้นไม้ต้นหนึ่งในระหว่างป่านั้น ครั้นออกจากสมาบัติแล้ว ขณะที่ยืนอยู่ระหว่างป่า ได้พิจารณาดูคุณสมบัติของตนด้วยความปีติโสมนัส เมื่อจะเปล่งถ้อยคำสีหนาทจึงได้กล่าวเถรภาษิตความว่า

๑ การโปรยทานก่อนแต่จะอุปสมบทของพระวิสาขเถระ ได้ตกทอดเป็นมรดกแก่ชาวพุทธ แม้ในประเทศไทยเราสืบมาตลอดถึงปัจจุบันนี้

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka