ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
(คือทำหน้านิ่วและกิริยาเกลียดชัง) แต่วัตถุแห่งทุจริตมีกายทุจริตเป็นต้นเป็นกิจ มีความไม่กระทำเป็นผล มีคุณธรรม มีสัทธา หิริ โอตตัปปะ และอัปปิจจตาเป็นอาทิเป็นเหตุใกล้
วิรัตินี้ บัณฑิตพึงเห็นว่า เป็นภาวะที่ขัดเป็นหน้าจากการทำบาปก็ได้
[๔๗๖] สังขาร ๓๖ ดังกล่าวมานี้แล พึงทราบว่า ถึงความสัมปยุตกับกามาวจรกุศลวิญญาณดวงที่ ๑ (คือวิญญาณที่เป็นโสมนัสสหรคต ญาณสัมปยุต อสังขาร) ก็แล สังขารที่สัมปยุตกับกามาวจรกุศลวิญญาณดวงที่ ๑ เป็นนั่นใด แม้ที่สัมปยุตกับกามาวจรกุศลวิญญาณดวงที่ ๒ ก็เป็นฉันนั้น ความแปลกในวิญญาณดวงที่ ๒ นี้ มีเพียงแต่ว่าเป็นสสังขารเท่านั้น ส่วนสังขารเว้นอโมหะที่เหลือ (๓๕) พึงทราบว่า สัมปยุตกับวิญญาณดวงที่ ๓ (คือโสมนัสสหรคต ญาณวิปยุต อสังขาร) ที่สัมปยุตกับวิญญาณดวงที่ ๔ ก็อย่างนั้น แปลกแต่วิญญาณดวงที่ ๔ นี้เป็นสสังขารเท่านั้น ส่วนว่า ในสังขารทั้งหลายที่กล่าวในวิญญาณดวงที่ ๑ สังขารเว้นปีติที่เหลือ ย่อมถึงความสัมปยุตกับวิญญาณดวงที่ ๕ (คือ อุเบกขาสหรคต ญาณสัมปยุต อสังขาร) และแม้ที่สัมปยุตกับวิญญาณดวงที่ ๖ ก็เช่นเดียวกับที่สัมปยุตกับวิญญาณดวงที่ ๕ ด้วยว่าในวิญญาณดวงที่ ๖ นั้น ก็มีแปลกแต่เพียงเป็นสสังขารเท่านั้น ส่วนสังขารเว้นอโมหะที่เหลือ พึงทราบว่า สัมปยุตกับวิญญาณดวงที่ ๗ (คืออุเบกขาสหรคต ญาณวิปยุต อสังขาร) ที่สัมปยุตกับวิญญาณดวงที่ ๘ ก็อย่างนั้น แปลกแต่วิญญาณดวงที่ ๘ นั้นเป็นสสังขารเท่านั้น
ส่วนว่าในสังขารทั้งหลายที่กล่าวในกามาวจรกุศลวิญญาณดวงที่ ๑ สังขารเว้นวิรัติ ๓ ที่เหลือ ๓๓ ถึงความสัมปยุตกับรูปวิญญาณในรูปาวจรกุศล แต่นั้นสังขารทั้งหลายเว้นวิตก (เหลือ ๓๒) สัมปยุตกับทุติยวิญญาณ แต่นั้นสังขารเว้นวิจาร (เหลือ ๓๑) สัมปยุตกับตติยวิญญาณ แต่นั้นสังขารเว้นปีติ (เหลือ ๓๐) สัมปยุตกับจตุตถวิญญาณ แต่นั้น สังขารเว้นกรุณาและมุทิตาในฝ่ายอนิยตสังขาร (เหลือ ๒๘) สัมปยุตกับปัญจมวิญญาณ