visuddhimagga>

คัมภีร์วิสุทธิมรรค

ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)

<< | หน้าที่ 83 | >>

ปริเฉทที่ 2

ธุดงคนิเทศ

อารัมภพจนกถา

[22] โยคีบุคคลสมาทานเอาศีลแล้ว จะต้องทำการสมาทานเอาธุดงค์ต่อไป ทั้งนี้เพื่อที่จะทำคุณทั้งหลายมีความเป็นผู้มักน้อยและความสันโดษเป็นต้น อันเป็นเครื่องผ่องแผ้วของศีล ซึ่งมีประการดังกล่าวแล้วในสีลนิเทศให้สมบูรณ์.

เมื่อโยคีบุคคลทำการสมาทานเอาธุดงค์เช่นนี้แล้ว ศีลของท่านซึ่งถูกชำระล้างมลทินแล้วด้วยน้ำคือคุณ มีความเป็นผู้มักน้อย ความสันโดษ ความขัดเกลากิเลส ความสงัด ความไม่สั่งสมกิเลส การปรารภความเพียร และความเป็นผู้เลี้ยงง่ายเป็นต้น ก็จักเป็นสิ่งที่บริสุทธิ์ด้วยดี กับทั้งพรตทั้งหลายของท่านก็จักสมบูรณ์ด้วย.

อนึ่ง บุคคลผู้มีมารยาททั้งปวงบริสุทธิ์แล้วด้วยคุณคือศีลและพรต ย่อมดำรงตนอยู่ในอริยวงศ์อันเป็นของเก่าแก่ 3 ประการ คือความสันโดษในจีวร ความสันโดษในบิณฑบาต และความสันโดษในเสนาสนะตามมีตามได้ แล้วจึงเป็นบุคคลสมควรเพื่อจะบรรลุอริยวงศ์ประการที่ 4 คือความเป็นผู้ยินดีในการภาวนา.

ธุดงคกถา

ธุดงค์ 13 ประการ

พระผู้มีพระภาคได้ทรงอนุญาตธุดงค์ไว้สำหรับกุลบุตรทั้งหลายผู้สละโลกามิสแล้ว ผู้ไม่เสียดายอาลัยในร่างกายและชีวิต ผู้ปรารถนาจะทำข้อปฏิบัติอันสมควรแก่นิพพานให้ถึงพร้อม รวมเป็น 13 ประการ คือ

  1. ปังสุกูลิกังคธุดงค์
  2. เตจีวริกังคธุดงค์
  3. ปิณฑปาติกังคธุดงค์
  4. สปทานจาริกังคธุดงค์
  5. เอกาสนิกังคธุดงค์
  6. ปัตตปิณฑิกังคธุดงค์
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka