ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
อุโภ นิสราย คจฺฉนฺติ มนุสฺสา นาวา จ อณฺณเว
เอวํ นามญฺจ รูปญฺจ อุโภ อญฺโญญฺญนิสฺสิตา.
แปลความว่า
มนุษย์และเรือทั้งสองต่างอาศัยกัน จึงเดินทางไปในห้วงน้ำได้ นามและรูปก็ฉันนั้น ทั้งสองต่างอาศัยกันและกันด้วยประการฉะนี้
การเห็นนามและรูปตามเป็นจริง ซึ่งครอบงำสัตตสัญญา (คือ ความสำคัญหมายรู้ว่า มีสัตว์) เสียได้ แล้วตั้งอยู่ในภูมิที่ไม่ลุ่มหลงของโยคาวรผู้กำหนดรู้นามและรูปโดยนัยต่าง ๆ ดังกล่าวมานี้ พึงทราบว่าเป็น “ทิฏฐิวิสุทธิ (คือความเห็นบริสุทธิ์)” แม้คำว่า “นามรูปววัฏฐาน การกำหนดรู้นามและรูป” ก็ดี คำว่า “สังขารปริจเฉท การกำหนดรู้สังขาร” ก็ดี เป็นชื่อของการเห็นนามและรูปตามเป็นจริงนี้เหมือนกัน
ในอธิการแห่งปัญญาภาวนา ในปกรณ์วิเสสชื่อวิสุทธิมรรค อันข้าพเจ้าทำเพื่อประโยชน์แก่ความปราโมชแห่งสาธุชน ดังนี้