ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล
น ตาถิ ชุฏฺฐิ อนุหานฺติ เย สารตูถิมาณิโน
เต มํ สงฺกุมุยฺยาจนฺติ ปรมตฺถส ทีปนํ.
๔. ชนผู้ปรารถนาเนื้อความอันเป็นแก่นสาร[ในคัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหะ] ไม่ได้รับความกระจ่างจากคัมภีร์ที่อธิบายความเหล่านั้น จึงร่วมกันมาวิงวอนข้าพเจ้าให้แสดงเนื้อความอันเป็นปรมัตถที
มหณุณเวว รตนานิ อุทฺธริยฺวา ทีปวาสิโนํ
ยถิจฺฉกภูมิ ทชฺเชยุํ น วฏฺฏุพฺพทา อนุตฺตา.ตเถวตฺตุ วิปุลตฺถา อณุเณว รตนุปฺปมา
สตฺถฺตฺถตฺถมฺปี วณฺณเยยฺ ปริยาทินนา น เหสเร.
๕-๖. แม้จะนำรัตนะที่มีอยู่มากมายในมหาสมุทรขึ้นมาแจกจ่ายแก่มหาชนผู้อยูในทวีปทั้งหลายตามต้องการ รัตนะเหล่านั้นก็ไม่พร่องไปโดยแท้ ฉันใด เนื้อความอันไพศาลในคัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหะนี้ก็เปรียบดั่งรัตนะในมหาสมุทร ฉันนั้น แม้จะพึงอธิบายสักร้อยครั้ง ย่อมไม่หมดสิ้นไป
ตสฺมา ตาสุ วณฺเณนาสุ สารมาทาย วณฺณเนํ
นานาสารตฺถสมฺปุณฺเณ อุฏฺฐานปทยฺยชฺชเน.
นาติสงฺเขปวิสฺตารํ มนุพฺพุทฺธิปโปสหํ
กริสฺสํ ตํ ปรมตฺถสฺ สนฺเนตุ ปาฐวุตฺติโนติ.
๗-๘. ดังนั้น ข้าพเจ้าจักประมวลเนื้อความอันเป็นสาระในคัมภีร์ภูฏาเหล่านั้น ประพันธ์คัมภีร์อธิบายที่เพียบพร้อมด้วยเนื้อความอันเป็นแก่นสาร มีบทและพากย์เข้าใจง่าย ไม่สังเขปนัก ไม่พิสดารนัก [คือไม่ย่อและไม่ละเอียดจนเกินไป] ทำให้ชนผู้มีปัญญาน้อยพอจะเข้าใจได้ ขอชวนผู้ปรารถนาความรอบรู้ปรมัตถธรรมจงสดับคัมภีร์อธิบายนี้เถิด