Abhidhammattha-Sangaha>

คัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหะ

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 119 | >>

ต่อมาพระพุทธโฆสาจารย์ได้เดินทางไปลังกาทวีปในรัชสมัยพระเจ้ามหานาม (พ.ศ. ๙๕๖-๙๗๔) แล้วปริวรรตคัมภีร์มหาอรรถกถามาเป็นภาษาบาลี เพื่อให้กุลบุตรผู้รู้ภาษาบาลีในประเทศต่าง ๆ ใช้เป็นคู่มือศึกษาพระไตรปิฎก ภายหลังต่อมาพระอรรถกถาจารย์รูปอื่นก็ได้ดำเนินรอยตามพระพุทธโฆสาจารย์ โดยแปลจากภาษาสิงหลกลับมาเป็นภาษาบาลี ปัจจุบันคัมภีร์อรรถกถาที่ปริวรรตจากภาษาสิงหลมีอยู่อย่างครบถ้วน ข้อความนี้กล่าวไว้ในคัมภีร์มหาวงศ์ ปริจเฉทที่ ๓๗ คาถา ๒๒๘-๒๙ และในคำเริ่มคัมภีร์ของอรรถกถานั้น ๆ]

ถามว่า : การกำจัดอุปสรรคย่อมมีด้วยการนบไหว้พระรัตนตรัยได้อย่างไร

ตอบว่า : การนบไหว้พระรัตนตรัยเป็นกระแสแห่งบุญอันใหญ่มหวงที่ยังกิริยานบไหว้ให้สำเร็จ เป็นไปทุก ๆ [ชวนจิต] ๗ ขณะตลอดหลายแสนโกฏิครั้ง

กระแสบุญนั้นเป็นบุญไพศาลมีอานุภาพมาก มีผลมาก มีอานิสงส์มาก เพราะเจริญในนาบุญอันสูงสุดมีพระพุทธเจ้าเป็นต้นและพระอนุรุทธาจารย์ได้อบรมไว้ด้วยคุณ คือฉันทะ ศรัทธา และปัญญาอันใหญ่มหาว บุญอันไพศาลนั้นดำรงอยู่ในความถึงพร้อมด้วยความเพียร กำจัดเหตุวิบัติภายนอก เป็นเหตุให้ได้รับสมบัติ กระทำความเจริญแก่ธาตุทั้ง ๔ ที่ดำรงอยู่ในร่างกายเกิดจากอุตุ จิต และอาหารอันประณีต สนับสนุนชนกรรมที่ได้รับโอกาสตั้งแต่ปฏิสนธิกาล อีกทั้งให้โอกาสแก่อกุศลอื่นที่ยังไม่ได้โอกาส

ลำดับนั้น กระแสปุญญามอันเกิดจากกุศลทั้ง ๒ ที่ได้รับกำลังสนับสนุนและได้โอกาส[ส่งผล] มีกำลังยิ่งนักดำเนินไปต่อเนื่องดั่งแม่น้ำใหญ่ ๒ สายในกระแสจิตของพระอนุรุทธาจารย์ ทำให้อุปสรรคคือโรคเป็นต้นที่เป็นผลไม่ดีไม่มีโอกาสเกิดในกระแสจิตของพระเถระที่เต็มเปี่ยมด้วยผลดี ดังนั้น อกุศลกรรมอันจะทำลายผลดีและก่อให้เกิดผลไม่ดีจึงถูกกำจัดไป เพราะอกุศลกรรมและอกุศลกรรมย่อมไม่ส่งผลเมื่อไม่มีโอกาสให้ผล

ด้วยเหตุนั้น ธรรมอันเป็นผลดีมีอายุและวรรณะเป็นต้น จึงดำรงอยู่ในฝ่ายเจริญในกระแสจิตจวบจนกระทั่งเวลาแต่งคัมภีร์สำเร็จ หรือแม้ที่สุดแห่งอายุก็มี ดังพระพุทธวจนะว่า

อภิวาทนสีลิสฺส นิจฺจํ วุฑฺฒาปจายิโน
จตฺตาโร ธมฺมา วฑฺฒนฺติ อายุ วณฺโณ สุขํ พลํ.

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka