ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล
(ทิฏฐิคตะ คือ ความเห็นผิดนั่นแหละ) ดังสัททนีติปกรณ์ (สุตตมาลา สูตร ๑๘๔) กล่าวว่า วาจาสิลิฏฺฐมุตฺตี อนฺเตตานิ ปทานิ ปทนฺเต (ศัพท์มี อนฺต และ คต เป็นต้น ย่อมตกไปในที่สุดแห่งบท เพื่อความสละสลวยแห่งคำ)]
คำว่า ทิฏฐิคตสัมปยุตตะ คือ จิตที่ประกอบร่วมกับทิฏฐิโดยประการต่าง ๆ จิตที่ประกอบร่วม คือประสมกันร่วมกับทิฏฐิเหมือนเป็นอย่างเดียวกันโดยการเกิดขณะเดียวกันเป็นต้น
ในคำว่า อสงฺขาริกเมกํ สสงฺขาริกเมกํ (ไม่มีสังขารดวงหนึ่ง มีสังขารดวงหนึ่ง) สังขาร คือ สภาพกระตุ้นเตือนที่เกิดขึ้นก่อน
สังขารมี ๒ อย่าง คือ ปโยคะ (ความเพียร) และอุบายะ (อุบาย)
ปโยคะ คือ ความเพียรทางกายและวาจาที่บุคคลอื่นกระทำโดยนัยว่า “ท่านจงกระทำกรรมนี้” ด้วยการบังคับ เชื้อเชิญ หรือทำให้เกรงกลัว
อุบายะ มีหลายประเภทโดยนัยเป็นต้นว่า บุคคลอื่นบอกอุบายเน้น ๆ เพื่อให้กระทำกรรมโดยปราศจากการบังคับเป็นต้น อาจเป็นการชี้แจงโทษของการไม่กระทำและอานิสงส์จากการกระทำ มีการตั้งกติกาไว้ หรือลงอาญา หรืออาจเกิดจากบุคคลระลึกใคร่ครวญเหตุผลด้วยตนเอง
สังขารแม้มี ๒ อย่างก็ชื่อว่า สังขาร โดยมีรูปวิเคราะห์ (คำจำกัดความ) ว่า สังขาร คือ สภาพปรุงแต่ง กล่าวคือ กระตุ้นเตือนในกรรมนั้น ๆ เพื่อทำกรรม โดยไม่ปล่อยให้กระแสจิตที่ไม่ต้องการกระทำเป็นไปตามปกติของตน
อสังขาร คือ หมู่ปัจจัยอันปราศจากสังขาร
สสังขาร คือ หมู่ปัจจัยอันประกอบกับสังขาร
สมจริงดังสาถกในคัมภีร์อรรถกถาว่า
สห สงฺขารเนติ สสงฺขาโร. เตน สสงฺขาเรน สปฺปโยเคน สอุปาเยน ปจฺจยคเณนาติ อตฺโถ.๕๐