ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล
๔๑. ในบรรดากามาวจรโสภณจิตอันมีมหากุศลจิต [๘ ดวง] มหาวิปากจิต [๘ ดวง] และ มหากิริยาจิต [๘ ดวง] ที่ประกอบด้วยเหตุ เจตสิก ๓๘ ดวง ๓๗ ดวงสองครั้ง และ ๓๖ ดวง ย่อมรวมเข้าในกามาวจรโสภณจิตมหากุศลจิต
เจตสิก ๓๕ ดวง ๓๔ ดวงสองครั้ง และ ๓๓ ดวง ย่อมรวมเข้าในกามาวจรโสภณจิตมหากิริยาจิต
เจตสิก ๓๓ ดวง ๓๒ ดวงสองครั้ง และ ๓๑ ดวง ย่อมรวมเข้าในกามาวจรโสภณจิตมหาวิปากจิต๑๑
[ในสเหตุกกามาวจรกุศลจิต ๘ มีสังคหะ ๔ นัย คือ
นัยที่ ๑ เจตสิก ๓๘ ดวง คือ อัญญสมานเจตสิก ๑๓ โสภณเจตสิก ๒๕ ประกอบในมหากุศลจิตดวงที่ ๑ กับดวงที่ ๒
นัยที่ ๒ เจตสิก ๓๗ ดวง คือ อัญญสมานเจตสิก ๑๓ โสภณเจตสิก ๒๔ เว้นปัญญาเจตสิก ประกอบในมหากุศลจิตดวงที่ ๓ กับดวงที่ ๔
นัยที่ ๓ เจตสิก ๓๗ ดวง คือ อัญญสมานเจตสิก ๑๒ เว้นปีติเจตสิก โสภณเจตสิก ๒๕ ประกอบในมหากุศลจิตดวงที่ ๕ กับดวงที่ ๖
นัยที่ ๔ เจตสิก ๓๖ ดวง คือ อัญญสมานเจตสิก ๑๒ เว้นปีติเจตสิก โสภณเจตสิก ๒๔ เว้นปัญญาเจตสิก ประกอบในมหากุศลจิตดวงที่ ๗ กับดวงที่ ๘
ในสเหตุกกามาวจรกิริยาจิต ๘ มีสังคหะ ๔ นัย คือ
นัยที่ ๑ เจตสิก ๓๕ ดวง คือ อัญญสมานเจตสิก ๑๓ โสภณเจตสิก ๒๒ เว้นวิรตีเจตสิก ๓ ประกอบในมหากิริยาจิตดวงที่ ๑ กับดวงที่ ๒
นัยที่ ๒ เจตสิก ๓๔ ดวง คือ อัญญสมานเจตสิก ๑๓ โสภณเจตสิก ๒๑ เว้นวิรตีเจตสิก ๓ ปัญญาเจตสิก ๑ ประกอบในมหากิริยาจิตดวงที่ ๓ กับดวงที่ ๔
นัยที่ ๓ เจตสิก ๓๔ ดวง คือ อัญญสมานเจตสิก ๑๒ เว้นปีติเจตสิก โสภณเจตสิก ๒๒ เว้นวิรตีเจตสิก ๓ ประกอบในมหากิริยาจิตดวงที่ ๕ กับดวงที่ ๖
นัยที่ ๔ เจตสิก ๓๓ ดวง คือ อัญญสมานเจตสิก ๑๒ เว้นปีติเจตสิก โสภณเจตสิก ๒๑ เว้นวิรตีเจตสิก ๓ ปัญญาเจตสิก ๑ ประกอบในมหากิริยาจิตดวงที่ ๗ กับดวงที่ ๘