Abhidhammattha-Sangaha>

คัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหะ

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 31 | >>

อกุศลจิต สังคหนัย

(การนับจำนวนเจตสิกในอกุศลจิต)

๔๓. ในบรรดาอกุศลจิตทั้งหลาย ลำดับแรก ในโลภมูลจิต เจตสิก ๑๗ ดวง คือ อัญญสมานเจตสิก ๑๓ ดวง และ อกุศลสาธารณเจตสิก ๔ ดวง พร้อมทั้งโลภเจตสิก และทิฏฐิเจตสิก รวมเป็นเจตสิก ๑๙ ดวง ย่อมรวมเข้าในอสังขาริกจิตดวงที่ ๑ (๑.๑๙)

๔๔. เช่นเดียวกันนี้ [เจตสิก ๑๗ ดวง คือ อัญญสมานเจตสิก ๑๓ ดวง และอกุศลสาธารณเจตสิก ๔ ดวง] พร้อมทั้งโลภเจตสิก และมานเจตสิก [รวมเป็นเจตสิก ๑๙ ดวง] ย่อมรวมเข้าในอสังขาริกจิตดวงที่ ๒ (๑.๑๙)

๔๕. เช่นเดียวกันนี้ เจตสิก ๑๘ ดวง [คือ อัญญสมานเจตสิก ๑๒ ดวง]ยกเว้นปีติเจตสิก [และอกุศลสาธารณเจตสิก ๔ ดวง] พร้อมทั้งโลภเจตสิก และทิฏฐิเจตสิก [รวมเป็นเจตสิก ๑๘ ดวง] ย่อมรวมเข้าในอสังขาริกจิตดวงที่ ๓ (๒.๑๘)

๔๖. เช่นเดียวกันนี้ [เจตสิก ๑๘ ดวง คือ อัญญสมานเจตสิก ๑๒ ดวงยกเว้นปีติเจตสิก และอกุศลสาธารณเจตสิก ๔ ดวง] พร้อมทั้งโลภเจตสิก และมานเจตสิก [รวมเป็นเจตสิก ๑๘ ดวง] ย่อมรวมเข้าในอสังขาริกจิตดวงที่ ๔ (๒.๑๘)

๔๗. เจตสิกทั้งหลายเหล่านั้น [อัญญสมานเจตสิก ๑๒ ดวง และอกุศลสาธารณเจตสิก ๔ ดวง] ยกเว้นปีติเจตสิก พร้อมกับเจตสิก ๔ ดวง คือ โทสะ อิสสา มัจฉริยะ และกุกกุจจะ [รวมเป็น] ๒๐ ดวง ย่อมรวมเข้าในอสังขาริกจิตดวงที่ ๕ [โทสมูลจิตดวงที่ ๑] ซึ่งประกอบกับปฏิฆะ (๓.๒๐)

พึงประกอบอิสสา มัจฉริยะ และกุกกุจจะในอสังขาริกจิตดวงที่ ๕ นี้เป็นดวงๆ ไป

[เจตสิกทั้ง ๔ อย่างนี้ไม่เกิดพร้อมกัน แต่เกิดแยกกัน]

๔๘. พึงประกอบ[เจตสิกดังกล่าว]ในสสังขาริกจิตทั้ง ๕ ดวง เหมือนอย่างนั้น (๔-๕-๖.๒๑-๒๐-๒๒)

[ตามนัย ๕ อย่างที่แสดงมาแล้ว เปลี่ยนแต่อตังขาริกเป็นสสังขาริกเท่านั้น โดยเพิ่มถีนเจตสิกกับมิทธเจตสิกเข้าด้วย]

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka