ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล
(การนับจำนวนเจตสิกในอเหตุุกจิต)
๕๓. อนึ่ง ในบรรดาอเหตุุกจิตทั้งหลาย ลำดับแรก ในหสิตุปปาทจิต อัญญสมานเจตสิกยกเว้นฉันทะเจตสิกเป็น ๑๒ ดวงย่อมรวมเข้าในหสิตุปปาทจิต (๑.๑๒)
๕๔. เช่นเดียวกันนี้ อัญญสมานเจตสิกยกเว้นฉันทะเจตสิกและปีติเจตสิก[เป็น ๑๑ ดวง] ย่อมรวมเข้าในโวฏฐัพพนจิต (๒.๑๑)
๕๕. อัญญสมานเจตสิกยกเว้นฉันทะเจตสิกและวิริยเจตสิก[เป็น ๑๑ ดวง] ย่อมรวมเข้าใน[โสมนัสสันตีรณจิต (๒.๑๑)
๕๖. อัญญสมานเจตสิกยกเว้นฉันทะเจตสิก ปีติเจตสิก และวิริยเจตสิก[เป็น ๑๐ ดวง] ย่อมรวมเข้าในมโนธาตุ ๓ ดวง และอเหตุุกปฏิสนธิจิตคู่หนึ่ง (๓.๑๐)
[มโนธาตุ คือ จิตที่เกิดในมโนทวาร ๓ ดวง คือ ปัญจทวาราวัชชนจิต ๑ สัมปฏิจฉนจิต ๒
อเหตุุกปฏิสนธิจิต คือ สันตีรณจิตที่เป็นฝ่ายกุศลวิปากจิตและอกุศลวิปากจิตรวม ๒ ดวง]
๕๗. อัญญสมานเจตสิกเหล่านั้น ยกเว้นปกิณณกเจตสิก [๖ ดวง] ย่อมได้รับการรวมเข้าในทวิปัญจวิญญาณจิต (๔.๗)
[ทวิปัญจวิญญาณจิต คือ วิญญาณจิต ๔ ดวงทั้งฝ่ายกุศลวิปากจิตและอกุศลวิปากจิต]
โดยประการดังนี้ สังคหนัยในอเหตุุกจิต ๑๘ ดวง มี ๔ นัยโดยจำแนกตามการนับโดยประการทั้งปวง
๕๘. สังคหนัยในอเหตุุกจิต ๑๘ ดวง มี ๔ นัย คือ เจตสิก ๑๒ ดวง เจตสิก ๑๑ ดวง เจตสิก ๑๐ ดวง และ เจตสิก ๗ ดวง