คัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหะ

[ในอเหตุุกจิต ๑๘ มีสังคหะ ๔ นัย ดังนี้

นัยที่ ๑ เจตสิก ๑๒ ดวง ได้แก่ อัญญสมานเจตสิก ๑๒ เว้นฉันทะ ประกอบในหสิตุปปาทจิต

นัยที่ ๒

ก. เจตสิก ๑๑ ดวง ได้แก่ อัญญสมานเจตสิก ๑๑ เว้นปีติและฉันทะ ประกอบในมโนทวาราวัชชนจิต

ข. เจตสิก ๑๑ ดวง ได้แก่ อัญญสมานเจตสิก ๑๑ เว้นวิริยะและฉันทะ ประกอบในโสมนัสสันตีรณจิต

นัยที่ ๓ เจตสิก ๑๐ ดวง ได้แก่ อัญญสมานเจตสิก ๑๐ เว้นวิริยะ ปีติ และฉันทะ ประกอบในมโนธาตุ ๓ คือ ปัญจทวาราวัชชนจิต ๑ สัมปฏิจฉนจิต ๒

นัยที่ ๔ เจตสิก ๗ ดวง คือ สัพพจิตตสาธารณเจตสิก ๗ ประกอบในทวิปัญจวิญญาณจิต ๑๐]

๕๙. สัพพจิตตสาธารณเจตสิก ๗ ดวงย่อมประกอบ ในอเหตุุกจิตทั้งหมด ปกิณณกเจตสิกที่เหลือย่อมประกอบตามสมควร ข้าพเจ้ากล่าวสังคหนัยไว้ ๓๓ อย่างโดยพิสดาร ด้วยประการฉะนี้

การนับเจตสิกเท่าจำนวนจิต

๖๐. บุคคลเมื่อทราบสัมปโยคนัย [๑๖ นัย] และสังคหนัย [๓๓ นัย] แห่งเจตสิกแล้ว พึงแสดงประเภท [ของเจตสิกเหล่านั้น]ให้เสมอกันกับ[จำนวนของ]จิตตามสมควร

[สัมปโยคนัย ๑๖ นัย คือ]