ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล
(จำแนกจิตและเจตสิกเป็นหมวดหมู่โดยทั่วไป)
๑-๒. ธรรม คือจิตและเจตสิก รวมเป็น ๕๒ โดยสภาวะประกอบกันตามสมควร บัดนี้ ข้าพเจ้าจะแสดงการประมวลจิตและเจตสิกเหล่านั้น ตามประเภทแห่งจิตที่เกิดขึ้นโดยเวทนา เหตุ กิจ ทวาร อารมณ์และวัตถุ ตามสมควร
(ประมวลจิตและเจตสิกโดยเวทนา)
๓. ในบรรดาสังคหะเหล่านั้น ลำดับแรก ในเวทนาสังคหะ เวทนามี ๓ อย่าง คือ สุขเวทนา ทุกขเวทนา และอทุกขมสุขเวทนา และได้จำแนกเป็น ๕ อย่าง คือ สุขเวทนา ทุกขเวทนา โสมนัสเวทนา โทมนัสเวทนา และอุเบกขาเวทนา
[เวทนามี ๓ อย่างโดยประเภทแห่งการเสวยอารมณ์ คือ
- สุขเวทนา สุขทางกายและใจ
- ทุกขเวทนา ทุกข์ทางกายและใจ
- อุเบกขาเวทนา ความรู้สึกวางเฉย
อีกนัยหนึ่ง เวทนามี ๕ อย่างโดยประเภทแห่งอินทรีย์ คือ
- สุขเวทนา สุขทางกาย