Abhidhammattha-Sangaha>

คัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหะ

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 4 | >>

- โมหมูลจิต จิตที่หลงยิ่งเพราะมีโมหะเป็นเหตุอยู่อย่างเดียว ทำให้โมหะมีกำลังมาก ในจิตดวงนี้ มี ๒ ดวง

คำว่า “โมหมูลจิต” เป็นชื่อบาลี ปัจจุบันเมืองไทยนิยมเรียกว่า โมหมูลจิต เพื่อให้สอดคล้องกับโลภมูลจิตและโทสมูลจิต

สังขาร คือ สิ่งชักจูง หมายถึง ความเพียรทางกายและวาจาที่บุคคลอื่นกระทำด้วยการบังคับ เชื้อเชิญ ข่มขู่ หรือบอกอุบายแนะน้ำไว้โดยไม่บังคับ หรือหมายถึงการระลึกใคร่ครวญเหตุผลนั้นๆ ด้วยตนเอง

คาถาสรุป

๘. อกุศลจิตมี ๑๒ ดวง คือ โลภมูลจิต ๘ ดวง โทสมูลจิต ๒ ดวง และโมหมูลจิต ๒ ดวง

อเหตุกจิต ๑๘

๙. จิตที่อาศัยจักขุประสาท เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ดวงหนึ่ง
เช่นเดียวกันนี้ จิตที่อาศัยโสตประสาท เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ดวงหนึ่ง
จิตที่อาศัยฆานประสาท เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ดวงหนึ่ง
จิตที่อาศัยชิวหาประสาท เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ดวงหนึ่ง
จิตที่อาศัยกายประสาท เกิดร่วมกับทุกขเวทนา ดวงหนึ่ง
สัมปฏิจฉนจิต ที่เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ดวงหนึ่ง
สันตีรณจิต ที่เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ดวงหนึ่ง

จิตทั้ง ๗ ดวงนี้ ชื่อว่า อกุศลวิบากจิต

๑๐. จิตที่อาศัยจักขุประสาท เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ซึ่งเป็นผลของกุศลกรรม ดวงหนึ่ง
เช่นเดียวกันนี้ จิตที่อาศัยโสตประสาท เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ซึ่งเป็นผลของกุศลกรรม ดวงหนึ่ง

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka