ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล
๓๖. ในบรรดาทวารเหล่านั้น จักขุประสาทนั้นเทียว ชื่อว่า จักขุทวาร
๓๗. เช่นเดียวกันนั้น โสตประสาทเป็นต้น ก็ชื่อว่า โสตทวารเป็นต้น
๓๘. ส่วนภวังคจิตชื่อว่า มโนทวาร
๓๙. ในบรรดาทวาร ๖ เหล่านั้น จิต ๔๖ ดวง โดยประเภทแห่งปัญจทวาราวัชชนจิต จักขุวิญญาณจิต สัมปฏิจฉนจิต สันตีรณจิต โวฏฐัพพนจิต กามาวจรชวนจิต และตทารัมมณจิต ย่อมเกิดขึ้นในจักขุทวารตามสมควร
เช่นเดียวกันนี้ จิต ๔๖ ดวง โดยประเภทแห่งปัญจทวาราวัชชนจิต และโสตวิญญาณจิต เป็นต้น ย่อมเกิดขึ้นในโสตทวารเป็นต้น
โดยประการดังนี้ จิต ๕๔ ดวงที่เกิดขึ้นในทวารทั้ง ๕ โดยประการทั้งปวง ชื่อว่า กามาวจรจิตนั่นเอง (๕๔)
๔๐. จิต ๖๗ ดวง โดยประเภทแห่งมโนทวาราวัชชนจิต ชวนจิต ๕๕ ดวง และตทารัมมณจิต ย่อมเกิดขึ้นในมโนทวาร (๖๗)
๔๑. จิต ๑๙ ดวง โดยประเภทแห่งปฏิสนธิจิต ภวังคจิต และจุติจิต เป็นจิตไม่เกี่ยวข้องกับทวาร (๑๙)
๔๒. อนึ่ง ในบรรดาจิตที่เกิดในทวารเหล่านั้น จิต ๓๖ ดวงคือปัญจวิญญาณจิต [๑๐ ดวง] ชวนจิตฝ่ายมหัคคตะ และโลกุตตรจิต [รวม ๒๖ ดวง] ชื่อว่า จิตที่เกิดในทวารเดียว ตามสมควร (๑.๓๖)
๔๓. ส่วนมโนธาตุจิตทั้ง ๓ เป็นจิตที่เกิดในทวาร ๕ (๕.๓)
๔๔. สุขสันตีรณจิต โวฏฐัพพนจิต และชวนจิตฝ่ายกามาวจร เป็นจิตที่เกิดในทวาร ๖ [คือเกิดได้ในทุกทวาร] (๖.๓๑)
๔๕. สันตีรณจิตที่ประกอบกับอุเบกขาเวทนา และมหาวิปากจิต เป็นจิตที่เกิดในทวาร ๖ และไม่เกี่ยวข้องกับทวาร [คือขึ้นอยู่กับหน้าที่ ถ้าทำหน้าที่ปฏิสนธิ ภวังค์ หรือจุติก็จะไม่เกี่ยวข้องกับทวาร แต่ถ้าทำหน้าที่สันตีรณะหรือตทารัมมณะก็จะเกิดในทวาร ๖] (๖-๐.๑๐)