ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล
๑๗. รูปจำแนกเป็น ๒๘ อย่างโดยองค์ธรรมอย่างไร
รูปมี ๒๘ อย่าง คือ ภูตรูป [๔] ปสาทรูป [๕] โคจรรูป [นับแค่ ๔] ภาวรูป [๒] หทัยรูป [๑] ชีวิตรูป [๑] อาหารรูป [๑] รวมเป็นนิบพันธุรูป ๑๘ อย่าง
ปริจเฉทรูป [๑] วิญญัติรูป [๒] วิการรูป [นับแค่ ๓] ลักขณรูป [๔] รวมเป็นอนิบพันธุรูป ๑๐
[รูปที่ซ้ำกับรูปอย่างอื่น ไม่นับ เช่น โคจรรูปมี ๔ อย่าง แต่โผฏฐัพพะนั้นคือภูตรูปซึ่งไปซ้ำกับภูตรูปที่กล่าวแล้ว ดังนั้นจึงนับโคจรรูปเพียง ๔ ส่วนวิการรูปมี ๕ อย่าง แต่กายวิญญัติและวจีวิญญัติซ้ำกับวิญญัติรูป จึงนับวิการรูปเพียง ๓]
ทั้งหมดนี้เป็นการแสดงรูปโดยย่อในปริเฉทนี้
๑๘. อนึ่ง รูป ๒๘ อย่างทั้งหมดนี้ แม้มีอย่างเดียว คือไม่มีเหตุ[เกิดร่วมกัน] มีปัจจัยปรุงแต่ง มีอาสวะ เป็นสิ่งที่ถูกปรุงแต่งขึ้น เป็นโลกิยะ เป็นกามาวจร รับอารมณ์ไม่ได้ มีใช่สิ่งที่ควรละ เป็นต้น แต่ก็ถึงการจำแนกได้หลายอย่างโดยประเภทแห่งรูปภายในและรูปภายนอกเป็นอาทิ
๑๙. รูปจำแนกได้หลายประเภทอย่างไร รูป ๕ อย่างคือปสาทรูป ชื่อว่า อัชฌัตติกรูป (รูปภายใน) รูปที่เหลือชื่อว่า พาหิรรูป (รูปภายนอก)
๒๐. รูป ๖ อย่างคือ ปสาทรูป ๕ หทัยรูป ๑ ชื่อว่า วัตถุรูป (รูปเป็นที่ตั้งของจิต) ส่วนรูปที่เหลือชื่อว่า อวัตถุรูป (รูปซึ่งไม่ใช่ที่ตั้งของจิต)
๒๑. รูปทั้ง ๗ อย่างคือ ปสาทรูป ๕ วิญญัติรูป ๒ ชื่อว่า ทวารรูป (รูปเป็นเหตุเกิดของวิถีจิตและกรรม) ส่วนรูปที่เหลือชื่อว่า อทวารรูป (รูปที่ไม่ใช่เหตุเกิดของวิถีจิตและกรรม)