ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล
อีกนัยหนึ่ง อุปาทาน คือ สภาวะทำให้เหล่ายสัตว์ยึดมั่น
[คำว่า อุปาทาน มีความหมาย ๒ ประการ คือ
- สภาวะยึดมั่น = อุปาทิยตีติ อุปาทาน์ (ลง ยุ ปัจจัยในกัตตุสาธนะ)
- สภาวะทำให้เหล่ายสัตว์ยึดมั่น = อุปาทิยนฺติ สตฺตา เอเตนาติ อุปาทาน์ (ลง ยุ ปัจจัย
ในกรณสาธนะ)]
ภพ คือ สภาวะเพิ่มพูนขึ้น[ตามกาลเวลา]
อีกนัยหนึ่ง ภพ คือ สภาวะทำให้สุขทุกข์เพิ่มพูนขึ้น
[คำว่า ภว มีความหมาย ๒ ประการ คือ
- สภาวะเพิ่มพูนขึ้น = ภวติ วฑฺฒตีติ ภโว (ลง อ ปัจจัยในกัตตุสาธนะ)
- สภาวะทำให้สุขทุกข์เพิ่มพูนขึ้น = ภวนฺติ ชายนฺติ วฑฺฒนฺติ สุขทุกขานิ เอเตนาติ
ภโว (ลง อ ปัจจัยในกรณสาธนะ)]
ชาติ คือ ความเกิด
อีกนัยหนึ่ง ชาติ คือ สภาวะทำให้สังขตธรรมเกิดขึ้น
[คำว่า ชาติ มีความหมาย ๒ ประการ คือ
- ความเกิด = ชนนํ ชาติ (ลง ติ ปัจจัยในภาวสาธนะ)
- สภาวะทำให้สังขตธรรมเกิดขึ้น = ชายนฺติ ปาตุภวนฺติ สงฺขตธมฺมา เอตายาติ ชาติ
(ลง ติ ปัจจัยในกรณสาธนะ)]
ชรา คือ ความแก่
อีกนัยหนึ่ง ชรา คือ สภาวะทำให้เหล่ายสัตว์แก่ กล่าวคือ ถึงความแก่ชรา
[คำว่า ชรา มีความหมาย ๒ ประการ คือ
- ความแก่ = ชีรณํ ชรา (ลง อ ปัจจัยในภาวสาธนะ)
- สภาวะทำให้เหล่ายสัตว์แก่ = ชีรนฺติ ชิณฺณภาว์ คจฺฉนฺติ เอตายาติ ชรา (ลง อ ปัจจัย
ในกรณสาธนะ)]