Paramatthadipani

คัมภีร์ปรมัตถทีปนี

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

อธิบายอสภุะ ๑๐

๗. อุทุกุมาตยะ คือ ศพที่พองอืด กล่าวคือ ถึงความพองอืด

อุทุกุมาตยะ คือ ศพที่พองอืดน่าเกลียดอยู่นั่นั่นเอง คำนี้เป็นชื่อของศพที่มีลักษณะเช่นนั้น

วินีละกะ (ศพที่ขึ้นเขียว) คือ ศพที่ละสีเดิมถึงความเป็นสีเขียวอีกในเวลาเน่าแล้ว

วิปุพพกะ (ศพที่มีหนองไหลเยิ้ม) คือ ศพที่เน่าต่อมาอีก กอปรด้วยหนองไหลออกจากที่นั้นๆ

วิจฉิททกะ (ศพที่ขาดเป็นท่อน) คือ ศพที่ขาดเป็นท่อนด้วยอาวุธตัดขาดกลางตัวในสมรภูมิเป็นต้น

วิกขายิตกะ (ศพที่ถูกสัตว์แทะกิน) คือ ศพที่มีรอยถูกสุนัขบ้านหรือสุนัขป่าเป็นต้นแทะกินโดยลักษณะต่างๆ

วิกขิตตกะ (ศพเรี่ยราด) คือ ศพที่ถูกสุนัขป่าหรือสุนัขบ้านเป็นต้นฉีกทิ้งให้เป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย มีอวัยวะน้อยใหญ่กระจัดกระจายในที่นั้นๆ

หตวิกขิตตกะ (ศพที่ถูกสับเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย) คือ ศพที่ถูกอาวุธฟันที่อวัยวะน้อยใหญ่ให้เป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย มีอวัยวะน้อยใหญ่กระจัดกระจายในที่นั้นๆ

โลหิตกะ (ศพที่อาบไปด้วยเลือด) คือ ศพที่มีเลือดไหล

ปุพุวกะ (ศพที่มีหนอนชอนไช) คือ ศพที่เต็มไปด้วยหนอน

อัฏฐิกะ (กองกระดูก) คือ กองกระดูกทั้งหมด หรือกระดูกชิ้นหนึ่งๆ

อธิบายอนุสสติ ๑๐

๘. อนุสสติ คือ การระลึกเสมอไม่ขาดช่วง

พุทธานุสสติ คือ การหมั่นระลึกถึงพระพุทธคุณ

อนุสสติกัมมัฏฐานอื่นก็มีนัยเดียวกัน

พระพุทธคุณ คือ คุณธรรมมีความเป็นผู้ไกลจากกิเลส เป็นต้น

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka