คัมภีร์ปรมัตถทีปนี

พระธรรมคุณ คือ คุณธรรมมีความเป็นธรรมที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ดีแล้ว เป็นต้น

พระสังฆคุณ คือ คุณธรรมมีความเป็นผู้ปฏิบัติตรง[ต่อพระพุทธพจน์] เป็นต้น

ศีลคุณ คือ คุณธรรมมีภาวะที่ศีลของตนไม่ขาด เป็นต้น

คุณในการบริจาค คือ คุณธรรมมีการที่ทานของตนปราศจากมลทินตระหนี่เป็นต้น

คุณธรรมที่ทำให้ไปเกิดเป็นเทวดา คือ คุณธรรมมีศรัทธาเป็นต้นของตนที่นำตน ไปสู่ความเป็นเทวดา พระอินทร์ หรือพรหม

ความสงบ คือ ความสงบแห่งกามราคะเป็นต้นที่ถูกข่มไว้ได้นานในกระแสจิตของตน ด้วยอำนาจของการประพฤติวัตร การสมาทานธุดงค์ การบรรลุฌาน หรือการเจริญวิปัสสนา พร้อมทั้งนิพพานที่ตนบรรลุแล้ว

ความตาย คือ ความพินาศแห่งกระแสขันธ์ของตนที่นับเข้าในภพหนึ่ง

กาย คือ ร่างกายอันเป็นที่ประชุมของกองรูปต่างๆ มีกองผมเป็นต้นนี้

ลมหายใจเข้าออก คือ ลมหายใจเข้าออกที่เป็นไปเสมอในตน

อธิบายอัปปมัญญา ๔

๙. เมตตา คือ สภาวะปรารถนาดี หมายความว่า ช่วยเหลือเกื้อกูลบุคคลที่เป็นอารมณ์ของตนโดยกระทำประโยชน์สุขให้เกิดขึ้น

อีกนัยหนึ่ง เมตตา คือ สภาวะที่เป็นของมิตร

อีกนัยหนึ่ง เมตตา คือ สภาวะเกิดขึ้นในมิตร

โดยองค์ธรรมคือโทสเจตสิกที่เป็นไปโดยเกี่ยวด้วยการนำประโยชน์มาแก่ผู้อื่น

[คำว่า เมตตา มีความหมาย ๓ ประการ คือ

• สภาวะปรารถนาดี = มิชชติ สินิยุหตีติ เมตตา (มิฑ ธาตุ + ต ปัจจัยในกัตตุสาธนะ)
• สภาวะที่เป็นของมิตร = มิตฺตสฺส เอสา เมตตา (มิตฺต ศัพท์ + ณ ปัจจัยในอิทังตัทธิต)
• สภาวะเกิดขึ้นในมิตร = มิตฺเตสุ ภวา เมตตา (มิตฺต ศัพท์ + ณ ปัจจัยในภวตัทธิต)]