ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล
[จิตตวิสุทธิ หมายถึง กระแสจิตที่หมดจดซึ่งมีสมาธิเกิดร่วมกัน ในที่นี้พระพุทธองค์ไม่ตรัส
ว่า สมาธิวิสุทธิ เพราะว่าสมาธิต้องเกิดร่วมกับจิต ดังพระพุทธวจนะว่า มโนปุพฺพงงคมา ธมฺมา (สภาพ
ธรรมมีใจเป็นใหญ่)]
ทิฏฐิวิสุทธิ คือ ความเห็น[ชอบ]ที่เรียกว่าญาณกำหนดรู้สภาวธรรมอันหมดจด
เพราะชำระบุคคลผู้มีความเห็นนั้นให้หมดจดจากมลทินคือสักกายทิฏฐิ
กังขาวิตรณระ คือ เครื่องล่วงพ้นความสงสัย ๘ อย่าง หรือ ๑๖ อย่าง หมายถึง
ปัจจยปริคหญาณ (ญาณกำหนดรู้เหตุปัจจัย)
[ความสงสัย ๘ อย่าง คือ
- สงสัยในพระศาสดา
- สงสัยในพระธรรม
- สงสัยในพระสงฆ์
- สงสัยในไตรสิกขา
- สงสัยในส่วนแรกคืออดีตชาติ
- สงสัยในส่วนหลังคืออนาคตชาติ
- สงสัยในส่วนแรกและส่วนหลังคืออดีตชาติและอนาคตชาติ
- สงสัยในธรรมอันเป็นเหตุอาศัยเกิดแห่งผลและผลที่เกิดจากเหตุ]
ความสงสัย ๑๖ อย่าง คือ
- เราเกิดมาก่อนในอดีตกาลหรือ
- เราไม่เคยเกิดมาก่อนในอดีตกาลหรือ
- เราได้เป็นอะไรในอดีตกาลหรือ
- เราได้เป็นอย่างไรในอดีตกาลหรือ
- เราได้เป็นอะไรแล้วเป็นอะไรอีกในอดีตกาลหรือ
- เราจักเกิดในอนาคตกาลหรือ
- เราจักไม่เกิดในอนาคตกาลหรือ
- เราจักเป็นอะไรในอนาคตกาลหรือ
- เราจักเป็นอย่างไรในอนาคตกาลหรือ
- เราจักเป็นอะไรแล้วเป็นอะไรอีกในอนาคตกาลหรือ