ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล
เมื่อใด [ชนทั้งหลาย]ย่อมบัญญัติแผ่นดินและภูเขาเป็นต้นที่ไม่ปรากฏอยู่โดยปรมัตถ์ ด้วยบัญญัติใด เมื่อนั้น บัญญัตินี้ท่านเรียกว่า อวิชชมานบัญญัติ (บัญญัติแสดงเนื้อความที่ไม่มีปรากฏ)
ส่วนบัญญัติที่เหลือ พึงทราบด้วยอำนาจการผสมบัญญัติทั้งสองเข้าด้วยกันตามลำดับ เช่น ฉฬภิญโญะ (บุคคลผู้ได้อภิญญาหก) [เป็นวิชชมานเนอวิชชมานบัญญัติ] อิตถิสัททะ (เสียงของสตรี) [เป็นอวิชชมานเนวิชชมานบัญญัติ] จักขุวิญญาณ (วิญญาณอาศัยจักขุประสาท) [เป็นวิชชมานเนวิชชมานบัญญัติ] ราชบุตร (บุตรของพระราชา) [เป็นอวิชชมานเนอวิชชมานบัญญัติ]
๔๓. อัตถบัญญัติทั้งหลายย่อมปรากฏหลังจากการเกิดขึ้นของมโนทวารวิถีจิตนั้น โดยคล้อยตามนามบัญญัติใด นามบัญญัตินั้นซึ่งเป็นอารมณ์ของมโนทวารวิถีที่เกิดขึ้นต่อเนื่องในลำดับความเป็นไปแห่งโสตวิญญาณวิถี โดยคล้อยตามเสียงพูด พึงทราบว่าคือสิ่งที่ชาวโลกสร้างขึ้นเป็นเครื่องสังเกต
ในคัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหะ