Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 10 | >>
๑๘. ตสฺมึ กาเม อิทํ จิตฺตํ สทาวจรตีติ จ
กามาวจรมิจฺเจวํ กถิตํ กามฆาตินา.

“จิตนี้หยั่งลงเป็นไปเสมอในกามภูมิพระพุทธเจ้าผู้ทรงละกามแล้วจึงตรัสเรียกว่า กามาวจรจิต”

๑๙. ปฏิสนฺธึ ภเว กาเม อวจารยตีติ วา
กามาวจรมิจฺเจวํ ปริยาปนฺนนฺติ ตตฺร วา.

“อีกนัยหนึ่งจิตนั้นเรียกอย่างนี้ว่า กามาวจร เพราะยังปฏิสนธิให้หยั่งลงเป็นไปใน กามภูมิหรือเพราะนับเข้าในกามภูมิ”

[คำว่า กามาวจร ตามคาถา ๑๘-๑๙ มีความหมาย ๓ ประการ คือ

  • จิตหยั่งลงเป็นไปในกามภูมิ= กาเม อวจรตีติกามาวจรํ (กาม บทหน้า + อว บทหน้า + จร ธาตุ+อ ปัจจัย)
  • จิตยังปฏิสนธิให้หยั่งลงเป็นไปในกามภูมิ= กาเม ปฏิสนฺธึ อวจารยตีติกามาวจรํ (กาม บทหน้า + อว บทหน้า + จร ธาตุ + เณ การิตปัจจัย + อ ปัจจัย)
  • จิตนับเข้าในกามภูมิ= กาเม อวจรตีติกามาวจรํ (กาม บทหน้า + อว บทหน้า+จ ร ธาตุ+อปัจจัย)]
๒๐. อิทํ อฏฺฐวิธํ จิตฺตํ กามาวจรสญฺญิตํ
ทสปุญฺญกฺริยวตฺถุ- วเสเนว ปวตฺตติ.

“จิตที่มีชื่อว่ากามาวจรจิต ๘ ดวงนี้ ย่อมดำเนินไปโดยเนื่องกับบุญกิริยาวัตถุ ๑๐”

๒๑. ทานํ สีลํ ภาวนา ปตฺติทานํ
เวยฺยาวจฺจํ เทสนา จานุโมโท
ทิฏฺฐิชฺชุตฺตํ สํสุติจฺจาปจาโย เญยฺโย เอวํ ปุญฺญวตฺถุปฺปเภโท.

“ประเภทแห่งบุญกิริยาวัตถุพึงทราบอย่างนี้ว่า ทาน (การให้)ศีล (การสำรวมกาย

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka