Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 119 | >>
๑๙๒. กามรูปภเวเสฺวว อฏฺฐารส ภวนฺติ หิ
เทฺวจตฺตาลีส จิตฺตานิ โหนฺติ ตีสุ ภเวสุปิ.

“จิต ๑๘ ดวง [รูปาวจรกุศลจิต๕รูปาวจรกิริยาจิต๕กุศลวิบากจักขุวิญญาณ ๑ กุศลวิบากโสตวิญญาณ ๑ กุศลวิบากสัมปฏิจฉนจิต๑สันตีรณจิต ๒ อเหตุกกิริยาจิต ๒ (เว้น โวฏฐัพพนจิต) และโสดาปัตติมรรคจิต ๑] ย่อมเกิดในกามภูมิและรูปภูมิ จิต ๔๒ ดวง [มหากุศลจิต ๘ มหากิริยาจิต๘อ รูปาวจรกุศลจิต๔อ รูปาวจรกิริยา-จิต ๔ โลกุตตรจิต ๗ (เว้นโสดาปัตติมรรคจิต) อกุศลจิต ๑๐ (เว้นโทสมูลจิต ๒) และมโนทวารา-วัชชนจิต ๑] ย่อมเกิดในภูมิทั้ง ๓”

๑๙๓. ฐเปตฺวา ปน สพฺพาสํ จตสฺโสปายภูมิโย
เตรเสว จ จิตฺตานิ โหนฺติ ฉพฺพีสภูมิสุ.

“จิต ๑๓ ดวงเท่านั้น [มหากิริยาจิต ๘ อรหัตตมรรคจิต ๑ อรหัตตผลจิต ๑ อนาคา-มิผลจิต๑เ น ว สัญญานาสัญญายตนกุศลจิต๑เ น ว สัญญานาสัญญายตนกิริยาจิต๑ ]ย่อม เกิดใน ๒๖ ภูมิ เว้นอบายภูมิ ๔”

๑๙๔. อปรานิ จตสฺโสปิ ฐเปตฺวารุปฺปภูมิโย
จิตฺตานิ ปน ชายนฺติ ฉ จ ฉพฺพีสภูมิสุ.

“จิตนอกจากนี้ ๖ ดวง [กุศลวิบากจักขุวิญญาณจิต๑กุศลวิบากโสตวิญญาณจิต๑ กุศลวิบากสัมปฏิจฉนจิต๑สันตีรณจิต๒ปัญจทวาราวัชชนจิต๑ ]ย่อมเกิดใน ๒๖ ภูมิเว้น อรูปภูมิ ๔”

๑๙๕. สุทฺธาวาสิกเทวานํ ฐเปตฺวา ปญฺจ ภูมิโย
ปญฺจ จิตฺตานิ ชายนฺเต ปญฺจวีสติภูมิสุ.

“จิต ๕ ดวง [ทิฏฐิคตสัมปยุตตจิต๔วิจิกิจฉาสัมปยุตตจิต๑ ]ย่อมเกิดใน ๒๕ ภูมิ เว้นสุทธาวาสภูมิ ๕”

[ฎีกาใหม่อธิบายว่าจิต ๕ ดวงนี้ไม่เกิดในพรหมโลกชั้นสุทธาวาส เพราะเป็นภูมิที่อยู่ของ พระอนาคามีและพระอรหันต์ และท่านเหล่านั้นได้ละจิตเหล่านี้ด้วยโสดาปัตติมรรคแล้ว]

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka