“บัณฑิตพึงแสดงว่า จิตเหล่านี้มีจำนวนมากโดยเนื่องด้วยบุญกิริยาวัตถุ ๑๐ เป็นต้น อีกด้วย”
๒๗. สตฺตรส สหสฺสานิ เทฺว สตานิ อสีติ จ
กามาวจรปุญฺญานิ ภวนฺตีติ วินิทฺทิเส.
“กามาวจรกุศลจิตมี ๑๗,๒๘๐ ดวง บัณฑิตพึงแสดงอย่างนี้”
[เมื่อรวมกามาวจรกุศลจิต ๘ ดวงกับบุญกิริยาวัตถุ๑๐ อารมณ์ ๖อ ธิบดี๔ กรรม ๓ จิต ทราม จิตปานกลาง และจิตประณีต๓ก็มีกามาวจรกุศลจิตทั้งหมด ๑๗,๒๘๐ ดวง กล่าวคือ มหากุศล-จิต ๘ ™ บุญกิริยาวัตถุ ๑๐ = ๘๐ ™ อารมณ์ ๖ = ๔๘๐ ™ อธิบดี ๔ = ๑,๙๒๐ ™ กรรม ๓ = ๕,๗๖๐ ™ จิต ๓ ประเภท = ๑๗,๒๘๐ ดวง อีกนัยหนึ่ง กามาวจรกุศลจิตมี๑๕,๑๒๐ ดวง คือ มหากุศลจิต๘™บุญกิริยาวัตถุ๑๐ = ๘๐ ™ อารมณ์ ๖ = ๔๘๐ ในจำนวน ๔๘๐ นี้ เป็นมหากุศลญาณสัมปยุตตจิต ๒๔๐ ญาณวิปปยุตตจิต ๒๔๐, มหากุศลญาณสัมปยุตตจิต ๒๔๐ ™ อธิบดี ๔ = ๙๖๐, มหากุศลญาณวิปปยุตตจิต ๒๔๐ ™ อธิบดี๓= ๗๒๐ รวมเป็นมหากุศล ๑,๖๘๐ มหากุศล ๑,๖๘๐ ™ กรรม ๓ = ๕,๐๔๐ ™ หีนะ มัชฌิมะ ปณีตะ ๓ = ๑๕,๑๒๐ มตินี้พบในคัมภีร์อภิธัมมัตถวิภาวินี หน้า ๑๗๗-๗๘]
ตํ ปน ยถานุรูปํ กามาวจรสุคติยํ ภวโภคสมฺปตฺตึ อภินิปฺผาเทติ.
“กามาวจรกุศลนั้นย่อมให้สำเร็จความเพียบพร้อมด้วยภพและสมบัติในกามาวจร-สุคติภูมิ[๗] ตามสมควร”
รูปาวจรกุศลจิต
อิตเรสุปน รูปาวจรกุสลจิตฺตํ สวตฺถุกโต เอกวิธํ,ทฺวีสุภเวสุอุปฺปชฺชนโต ทุวิธํ, หีนมชฺฌิมปณีตเภทโต ติวิธํ,ป ฏิปทาทิเภทโต จตุพฺพิธํ, ฌานงฺคโยคเภทโต ปญฺจวิธํ. เสยฺยถิทํ. กามจฺฉนฺทพฺยาปาทถินมิทฺธอุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจวิจิกิจฺฉาวิปฺปหีนํ วิตกฺกวิจารปีติสุขจิตฺเตกคฺคตา-สมฺปยุตฺตํ ปฐมํ,วิตกฺกวิปฺปหีนํ วิจารปีติสุขจิตฺเตกคฺคตาสมฺปยุตฺตํ ทุติยํ,วิตกฺกวิจารวิปฺปหีนํ ปีติสุขจิตฺเตกคฺคตาสมฺปยุตฺตํ ตติยํ,วิตกฺกวิจารปีติวิปฺปหีนํ สุขจิตฺเตกคฺคตาสมฺปยุตฺตํ จตุตฺถํ,