Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 147 | >>

[ปริตตารัมมณติกะ คือ กลุ่มธรรม ๓ บทที่มีอารมณ์เป็นกามาวจรเป็นต้น]

๓๑๓. รูปาทโย ปริตฺตา ฉ หสิตุปฺปาทโคจรา
ปญฺจทฺวาเร ปฏุปฺปนฺนา มโนทฺวาเร ติกาลิกา.

“อารมณ์ ๖ที่เป็นกามธรรมมีรูปารมณ์เป็นต้นที่เป็นปัจจุบันทางปัญจทวารและกาล ทั้ง ๓ ทางมโนทวาร เป็นอารมณ์ของหสิตุปปาทจิต”

๓๑๔. ทุติยารุปฺปจิตฺตญฺจจ ตุตฺถารุปฺปมานสํ
ฉพฺพิธํ นิยตํ โหติ ตํ มหคฺคตโคจรํ.

“จิต ๖ ดวงนั้นคืออ รูปาวจรจิตที่ ๒[ วิญญาณัญจายตนฌานจิต ๓] และอรูปา-วจรจิตที่ ๔ [เนวสัญญานาสัญญายตนฌานจิต ๓] มีอารมณ์เป็นมหัคคตะแน่นอน”

๓๑๕. นิพฺพานารมฺมณตฺตา หิ เอกนฺเตน อนญฺญโต
อฏฺฐานาสวจิตฺตานํ อปฺปมาโณว โคจโร.

“นิพพานอย่างเดียวเป็นอารมณ์ของโลกุตตรจิต เพราะโลกุตตรจิตมีนิพพานเป็น อารมณ์แน่นอน โดยไม่มีอารมณ์อื่น”

๓๑๖. จตฺตาโร ญาณหีนา จ กามาวจรปุญฺญโต
กฺริยโตปิ จ จตฺตาโร ทฺวาทสากุสลานิ จ.
๓๑๗. ปริตฺตารมฺมณา เจว เต มหคฺคตโคจรา
ปญฺญตฺตารมฺมณตฺตา หิ นวตฺตพฺพาว โหนฺติ เต.

“จิตเหล่านั้น [๒๐] คือ มหากุศลญาณวิปปยุตตจิต ๔ มหากิริยาญาณวิปปยุตตจิต ๔ และอกุศลจิต ๑๒ มีอารมณ์เป็นกามะ มหัคคตะ และบัญญัติ [เว้นโลกุตตรธรรม ๙]”

[จิต ๒๐ ดวง คือ มหากุศลญาณวิปปยุตตจิต ๔ มหากิริยาญาณวิปปยุตตจิต๔อ กุศลจิต ๑๒ รับเอาบัญญัติมีกสิณนิมิตเป็นต้นเป็นอารมณ์ ไม่รับเอากามธรรมและมหัคคตธรรมเป็นอารมณ์]

๓๑๘. จตฺตาโร ญาณสํยุตฺตา ปุญฺญโต กฺริยโตปิ จ
ตถาภิญฺญาทฺวยญฺเจว กฺริยาโวฏฺฐพฺพนมฺปิ จ.
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka