Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 158 | >>
๓๖๕. ปญฺจาภิญฺญา วิวชฺเชตฺวา รูปารูปา อนาสวา
จิตฺตุปฺปาทา อิเม สพฺเพ ธมฺมารมฺมณโคจรา.

“จิตทั้งหมดที่เป็นรูปาวจรจิต เว้นอภิญญา ๕ [อภิญญาจิต ๒] อรูปาวจรจิตและ โลกุตตรจิต มีอารมณ์คือธรรมารมณ์”

๓๖๖. ปฐมารุปฺปกุสลํ ทุติยารุปฺปเจตโส
กุสลสฺส วิปากสฺสกฺริยสฺสารมฺมณํ ภเว.

“อรูปาวจรกุศลจิตดวงที่ ๑ [ปฐมารุปปกุศลจิต ๑] เป็นอารมณ์ของอรูปาวจรจิต ที่ ๒ อันเป็นกุศล วิบาก และกิริยา [วิญญาณัญจายตนฌานจิต ๓]”

๓๖๗. ปฐมารุปฺปปาโกยํ ทุติยารุปฺปเจตโส
กุสลสฺส วิปากสฺสกฺริยสฺสารมฺมณํ น หิ.

“อรูปาวจรวิปากจิตดวงที่ ๑ [ปฐมารุปปวิปากจิต ๑] ไม่เป็นอารมณ์ของอรูปา-วจรจิตที่ ๒ อันเป็นกุศล วิบาก และกิริยา [วิญญาณัญจายตนฌานจิต ๓]”

[ฎีกาเก่าอธิบายว่า วิญญานัญจายตนจิต ๓ ดวงรับเอาอากาสานัญจายตนกุศลจิตเป็นอารมณ์ ดังนั้น อากาสานัญจายตนวิปากจิตจึงไม่เป็นอารมณ์ของวิญญานัญจายตนจิต ๓]

๓๖๘. ปฐมํ ตุ กฺริยาจิตฺตํ ทุติยารุปฺปเจตโส
น ปุญฺญสฺส น ปากสฺส โหติ อารมฺมณํ ปน.

“อรูปาวจรกิริยาจิตดวงที่ ๑ [ปฐมารุปปกิริยาจิต ๑] ไม่เป็นอารมณ์ของอรูปา-วจรจิตที่ ๒ อันเป็นกุศล และวิบาก [วิญญาณัญจายตนกุศลจิต ๑ วิปากจิต ๑]”

๓๖๙. ปฐมํ ตุ กฺริยาจิตฺตํ ทุติยารุปฺปเจตโส
กฺริยสฺสารมฺมณํ โหติ อิติ เญยฺยํ วิภาวินา.

“อรูปาวจรกิริยาจิตดวงที่ ๑ เป็นอารมณ์ของอรูปาวจรจิตที่ ๒ อันเป็นกิริยา [วิญญาณัญจายตนกิริยาจิต ๑] บัณฑิตพึงทราบอย่างนี้”

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka