Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 167 | >>

สันตีรณจิตจึงเกิดขึ้นทำหน้าที่ภวังค์ ได้ชื่อว่า อาคันตุกภวังค์]

๓๙๕. ยทา หิ ตติยํ ปุญฺญํ ชวนํ โหติ เตน จ
สทิสํ ตติยํ ปากํ ตทารมฺมณกํ สิยา.
๓๙๖. “อาคนฺตุกภวงฺคนฺ”ติ อิทมฺปิ จ ปวุจฺจติ
อิมินา ปน สทฺธึ ฉปุริมานิ จ ปญฺจปิ.

“เมื่อกุศลจิตดวงที่ ๓ เป็นชวนะ แม้วิปากจิตที่เสมอกับกุศลจิตนั้น ก็พึงเป็นตทา-รัมมณจิต วิปากจิตนี้ย่อมได้ชื่อว่า อาคันตุกภวังค์ วิปากจิต ๕ ดวงแรก [กุศลวิบากจักขุวิญญาณ สัมปฏิจฉนจิต โสมนัสสันตีรณจิต วิปากจิตดวงแรก และวิปากจิตดวงที่ ๒] รวมเป็น ๖ ดวงพร้อมทั้งวิบาก[ดวงที่ ๓] นี้”

๓๙๗. ยทา จตุตฺถํ กุสลํ ชวนํ โหติ เตน จ
ตุลฺยํ จตุตฺถํ ปากํ ตุ ตทารมฺมณตํ วเช.
๓๙๘. อาคนฺตุกภวงฺคํ ตุ ตทารมฺมณนามกํ
ปุริมานิ ฉ ปากานิ อิมินา โหนฺติ สตฺต ตุ.

“เมื่อกุศลจิตดวงที่ ๔ เป็นชวนะ แม้วิปากจิตที่เสมอกับกุศลจิตนั้น ก็พึงเป็นตทา-รัมมณจิต วิปากจิตนี้มีชื่อว่า ตทารมณ์ ที่เรียกว่า อาคันตุกภวังค์ วิปากจิต ๖ ดวงแรก [กุศลวิบากจักขุวิญญาณ สัมปฏิจฉนจิต โสมนัสสันตีรณจิต วิปากจิตดวงที่ ๑ วิปากจิตดวงที่ ๒ และวิปากจิตดวงที่ ๓] รวมเป็น ๗ ดวงพร้อมทั้งวิบาก[ดวง ที่ ๔] นี้”

๓๙๙. ตสฺมึ ทฺวาเร ยทา อิฏฺฐ- มชฺฌตฺตารมฺมณํ ปน
อาคจฺฉติ ตทาปาถํ ตทา วุตฺตนเยนิธ.
๔๐๐. อารมฺมณวเสเนว เวทนา ปริวตฺตติ
อุเปกฺขาสหิตํ ตสฺมา โหติ สนฺตีรณํ มโน.
๔๐๑. อุเปกฺขาสหิเตเสฺวว ชวเนสุ จตูสุปิ
เตหิ ตุลฺยานิ จตฺตาริ ปากจิตฺตานิ ชายเร.
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka