Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 178 | >>

[ท่านแสดงตัวอย่างการเกิดขึ้นของอเหตุกกุศลวิปากจิต ๘ และอติอิฏฐารมณ์ในนรก ก็เป็น อันแสดงการเกิดขึ้นของสภาพเหล่านี้ในอบายภูมิ ๓ อื่นโดยปริยาย]

๔๔๙. อยํ ตาว กถา อิฏฺฐ- อิฏฺฐมชฺฌตฺตโคจเร
กามาวจรปุญฺญานํ ชวนานํ วเสนิธ.

“คำดังกล่าวย่อมเป็นไปโดยเนื่องด้วยมหากุศลชวนจิต ใน[อติ]อิฏฐารมณ์และอิฏฐ-มัชฌัตตารมณ์ก่อน”

๔๕๐. นิยมตฺถํ ตุ ยํ วุตฺตํ ตทารมฺมณเจตโส
กุสลํ ปน สนฺธาย ตํ วุตฺตนฺติ หิ ทีปิตํ.

“การกำหนดตทารัมมณจิตที่ข้าพเจ้ากล่าวแล้วนั้น แสดงไว้[ในคัมภีร์อรรถกถา]ว่า หมายถึงมหากุศลชวนจิต”

การเกิดตทารมณจิตต่อจากอกุศลชวนจิต

๔๕๑. อิธากุสลจิตฺเตสุ โสมนสฺสยุเตสุปิ
อิฏฺเฐ อารมฺมเณ เตสุ ชวิเตสุ จตูสุปิ.
๔๕๒. โสมนสฺสยุตาเหตุ- มโนวิญฺญาณธาตุ หิ
ตทารมฺมณภาเวน ชายเต ตทนนฺตรํ.

“ตามมติที่กล่าวมานี้ เมื่อโสมนัสอกุศลชวนจิต ๔ ดวง แล่นไปแล้วใน[อติ]อิฏฐารมณ์ อเหตุก[กุศลวิบาก]มโนวิญญาณธาตุที่ประกอบด้วยโสมนัส [โสมนัสสันตีรณจิต] ย่อมเกิดขึ้น ต่อจากโสมนัสอกุศลชวนจิตนั้น โดยความเป็นตทารัมมณจิต”

๔๕๓. ฉสฺวากุสลจิตฺเตสุ อุเปกฺขาย ยุเตสุ หิ
โคจเร อิฏฺฐมชฺฌตฺเต ชวิเตสุ อนนฺตรํ.
๔๕๔. อุเปกฺขาสหิตาเหตุ- มโนวิญฺญาณธาตุ หิ
ตทารมฺมณภาเวน ชายเต ปน ปุญฺญชา.

“เมื่ออุเบกขาอกุศลชวนจิต ๖ ดวง แล่นไปแล้วในอิฏฐมัชฌัตตารมณ์ อเหตุกกุศล-

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka