มี๒อ ย่าง โดยเนื่องด้วยจิตที่มีวัตถุแน่นอนและจิตที่มีวัตถุไม่แน่นอน เนื่องด้วย จิตที่มีเหตุเดียว [โมหเหตุ] และจิตที่มี๒ เหตุ[โลภเหตุและโมหเหตุหรือโทสเหตุและโมห-เหตุ]และเนื่องด้วยจิตที่ก่อให้เกิดปฏิสนธิ[อกุศลจิต ๑๑ (เว้นอุทธัจจสัมปยุตตจิต)] และจิต ที่ไม่ก่อให้เกิดปฏิสนธิ [อุทธัจจสัมปยุตตจิต] มี๓อ ย่าง โดยประกอบกับเวทนา ๓ และโดยมูลคือ โลภมูลจิต โทสมูลจิต และ โมหมูลจิต”
โลภมูลจิต
ตตฺถ โลภมูลํ ปน โสมนสฺสุเปกฺขาทิฏฺฐิปฺปโยคเภทโต อฏฺฐวิธํ โหติ. เสยฺยถิทํ. โสมนสฺส-สหคตํ ทิฏฺฐิคตสมฺปยุตฺตํ อสงฺขาริกเมกํ, สสงฺขาริกเมกํ, โสมนสฺสสหคตํ ทิฏฺฐิคตวิปฺปยุตฺตํ อสงฺขาริกเมกํ, สสงฺขาริกเมกํ,อุเปกฺขาสหคตํ ทิฏฺฐิคตสมฺปยุตฺตํ อสงฺขาริกเมกํ, สสงฺขาริกเมกํ, อุเปกฺขาสหคตํ ทิฏฺฐิคตวิปฺปยุตฺตํ อสงฺขาริกเมกํ, สสงฺขาริกเมกนฺติ.
“ในบรรดาอกุศลจิตเหล่านั้น โลภมูลจิตมี๘ ดวง โดยจำแนกตามโสมนัสอุเบกขา ทิฏฐิและสังขาร โลภมูลจิต ๘ ดวงนี้ คือ จิตที่เกิดร่วมกับโสมนัสเวทนา ประกอบกับทิฏฐิ ไม่มีสังขาร ดวงหนึ่ง จิตที่เกิดร่วมกับโสมนัสเวทนา ประกอบกับทิฏฐิ มีสังขาร ดวงหนึ่ง จิตที่เกิดร่วมกับโสมนัสเวทนา ไม่ประกอบกับทิฏฐิ ไม่มีสังขาร ดวงหนึ่ง จิตที่เกิดร่วมกับโสมนัสเวทนา ไม่ประกอบกับทิฏฐิ มีสังขาร ดวงหนึ่ง จิตที่เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ประกอบกับทิฏฐิ ไม่มีสังขาร ดวงหนึ่ง จิตที่เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ประกอบกับทิฏฐิ มีสังขาร ดวงหนึ่ง จิตที่เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ไม่ประกอบกับทิฏฐิ ไม่มีสังขาร ดวงหนึ่ง จิตที่เกิดร่วมกับอุเบกขาเวทนา ไม่ประกอบกับทิฏฐิ มีสังขาร ดวงหนึ่ง ดังนี้แล”
ยทา หิ“นตฺถิกาเมสุอาทีนโว”ติอาทินา นเยน มิจฺฉาทิฏฺฐึ ปุรกฺขตฺวา เกวลํ หฏฺฐ-ตุฏฺโฐ กาเม วา ปริภุญฺชติ,ทิฏฺฐมงฺคลาทีนิวา สารโต ปจฺเจติสภาวติกฺเขเนว อนุสฺสาหิเตน จิตฺเตน, ตทาสฺส ปฐมํ อกุสลจิตฺตํ อุปฺปชฺชติ. ยทา ปน มนฺเทน สมุสฺสาหิเตน, ตทา ทุติยํ.