Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 180 | >>

ใจพิจารณาฌานนั้นอยู่ ตทารัมมณจิตย่อมเกิดขึ้นในลำดับต่อจากโทสชวนจิตได้ไหม เชิญตอบ เถิด”

๔๖๐. ปฏฺฐาเน ปฏิสิทฺธา หิ โทมนสฺสอนนฺตรํ ๗
โสมนสฺสสฺส อุปฺปตฺติ โทมนสฺสสฺส จสฺส วา.

“ความอุบัติแห่งโสมนัสในลำดับต่อจากโทมนัสก็ดีความอุบัติแห่งโทมนัสในลำดับ ต่อจากโสมนัสก็ดี ปฏิเสธไว้ในคัมภีร์ปัฏฐาน”

๔๖๑. มหคฺคตํ ปนารพฺภ ชวเน ชวิเตปิ จ
ตตฺเถว ปฏิสิทฺธํ ตุ ตทารมฺมณมานสํ.

“เมื่อ[โทส]ชวนจิตแล่นไปโดยปรารภมหัคคตธรรมตทารัมมณจิตได้ถูกปฏิเสธไว้ใน คัมภีร์ปัฏฐานนั้น”

๔๖๒. ตสฺมา ภวงฺคปาโตว ตทารมฺมณเมว วา
น โหติ กึ นุ กาตพฺพํ วท ตฺวํ อาภิธมฺมิก.

“ดังนั้น การตกภวังค์หรือตทารัมมณจิตจึงไม่มีโดยแท้ แล้วจะพึงทำอย่างไรเล่า ท่านผู้ศึกษาพระอภิธรรม เชิญตอบเถิด”

[ท่านแสดงการเกิดโทมนัสชวนะที่ปรารภมหัคคตธรรมไว้ในที่นี้ และเมื่อโทมนัสชวนะแล่นไป ในอิฏฐารมณ์มีพระพุทธเจ้าเป็นต้น ตทารมณ์หรือภวังค์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลผู้ปฏิสนธิด้วยโสมนัส เพราะอุเบกขาตทารมณ์ไม่เกิดในอิฏฐารมณ์ และไม่มีโสมนัสตทารมณ์ในลำดับต่อจากโทมนัส]

๔๖๓. อุเปกฺขาสหิตาเหตุ- มโนวิญฺญาณธาตุ ตุ
ปุญฺญาปุญฺญวิปากา หิ ตทารมฺมณิกา สิยา.

“อเหตุกมโนวิญญาณธาตุที่ประกอบกับอุเบกขา [อุเบกขาสันตีรณจิต ๒ มีชื่อว่า อาคันตุกภวังค์] อันเป็นวิบากของกุศลหรืออกุศล พึงเป็นไปในฐานะแห่งตทารัมมณจิต”

๔๖๔. อาวชฺชนํ กิมสฺสาติ นตฺถิ ตํ ชายเต กถํ
ภวงฺคาวชฺชนานํ กึ มคฺคสฺสานนฺตรสฺส จ.
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka