Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 199 | >>

อกุศลวิบาก ๘๔ อย่าง

๕๓๕. ทฺวาทสาปุญฺญจิตฺตานํ วิปากา สตฺตสตฺตติ
ภวนฺติ จตุราสีติ ปาปปากา ปวตฺติยํ.

“วิบากที่เป็นผลของอกุศลจิต ๑๒ ดวง ย่อมมีอย่างละเจ็ดดังนั้นจึงมีวิบาก ๘๔ อย่างในปวัตติกาล”

อกุศลปฏิสนธิ ๑๑ อย่าง

๕๓๖. เอกาทสวิธานํ ตุ หิตฺวา อุทฺธจฺจมานสํ
เอกาทสวิธา เจว ภวนฺติ ปฏิสนฺธิโย.

“ปฏิสนธิ ๑๑ อย่างย่อมมีแก่จิต ๑๑ ดวง เว้นอุทธัจจสัมปยุตตจิต”

กิริยาจิตย่อมให้ผลไม่ได้

๕๓๗. กฺริยจิตฺเตสุ สพฺเพสุ ชวนํ น จ โหติ ยํ
ตํ เว กรณมตฺตตฺตา วาตปุปฺผสมํ มตํ.

“ในบรรดากิริยาจิตทั้งหมด จิตใดไม่ใช่ชวนะ จิตนั้น [อาวัชชนจิตทั้ง๒ ]พึงทราบ ว่าเหมือนต้นไม้ที่ไม่ออกผล เพราะเพียงแต่กระทำ [แต่ไม่มีผล]”

[ต้นไม้ที่ผลิดอกอย่างเดียวแต่ไม่ออกผล ภาษาบาลีเรียกเป็นสำนวนว่า วาตปุปฺผคือมีดอก เป็นลม]

๕๓๘. ชวนตฺตํ ตุ สมฺปตฺตํ กิจฺจสาธนโต ปน
ฉินฺนมูลสฺส รุกฺขสฺสปุปฺผํว อผลํ สิยา.

“[จิต ๑๘ ดวงของพระอรหันต์คือห สิตุปปาทจิต ๑ มหากิริยาจิต๘ม หัคคตกิริยา-จิต๙ ]ถึงความเป็นชวนะโดยยังกิจ[มีการให้ทานเป็นต้น]ให้สำเร็จย่อมจะปราศจากผลเหมือน ดอกไม้ในต้นไม้ที่มีรากขาดแล้วย่อมไม่เติบโตเป็นผล ฉะนั้น”

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka